თარგმანის თეორია

ყლეთა მძვინვარების შესახებ

ჩანაწერის ავტორი: ვაკო ნაცვლიშვილი

—————————————–

1970-იანების დასაწყისში უკვე ასაკში შესული ჟან ჟენე ლურჯი პერანგითა და ჭუჭყიანი ჯინსებით კოლუმბიის უნივერსიტეტში ბლექ პანტერების დამცავი სიტყვით გამოდის. მისი ფრანგული მოკლე და ზომიერია. „შავები ყველაზე დაჩაგრული კლასია შეერთებულ შტატებში,“ – ამბობს. სტუდენტი, რომელიც მის გამოსვლას სინქრონულად თარგმნის, ინგლისურად იტყვის: „ამ დედამოტყნულ ბოზისგაგდებულ ქვეყანაში, სადაც რეაქციული კაპიტალიზმი ტყნავს განურჩევლად ყველას, მაგრამ…“ და სხვა. ჟენე ლაპარაკობს უმანკოდ და ზუსტად, მთარგმნელი აგრესიულად და ორნამენტულად.

ედვარდ საიდი იხსენებს ამ ამბავს წერილებში გვიანდელი სტილის შესახებ. გვიანდელი სტილი არ არის ავტორის სიცოცხლის უკანასკნელი წლების პირმშო. გვიანდელი სტილი არ არის ჰარმონია, შეთახმება, როგორც ხშირად გაიგება, არამედ უთანხმოება, შეურიგებლობა. ის არ არის სოფოკლეს ოიდიპოსი კოლონოსში. გვიანდელი სტილი ეს არის ბეთჰოვენის Missa solemnis, რომელიც ერთდროულად მოკლებულია სიტკობასა და სიმწარეს, რომელიც სიამოვნების სასარგებლოდ არაფერს თმობს (ადორნო), არაფერს თმობს რეალობის სასარგებლოდ. გვიანდელი სტილი მოდის გვიან, მაგრამ არ არის მოწიფულობა. გვიანდელი სტილია იბსენის „როცა ჩვენ, მკვდრები, აღვდგებით,“ ეს არის გაბრაზებული ხნიერი იბსენი, რომელიც სვამს კითხვებს, რომელთა პასუხები გვეგონა, ვიცოდით; გვთავაზობს დისჰარმონიას ჰარმონიის საპირისპიროდ.

გასაგებია. ნაკლული თეორია, მაგალითების დამატება გაჭირდება. ან საერთოდ არ არის თეორია, რამდენიმე წინადადებით ვერ გადმოცემ, როგორც ჩომსკი ღლიცინებს. გვაინტერესებს კი თეორია? ისედაც, საიდმა ვერ დაასრულა, როგორც ამბობენ, თეორიად ვერ აქცია, უდროოდ მოკვდა საწყალი. ლიტერატურის დამწყები მოყვარული იტყვის: ამ თეორიის დასრულება დაუპირსიპირდებოდა თვითონ გვიანდელ სტილს; თეორია მოწიფულობაა, ჰარმონიაა, ხოლო გვიანდელი სტილი არ არის მოწიფულობა, კლასიკა არ არისო. ჟან ჟენეც გვიანდელი სტილის შეფარულ მაგალითად მოჰყავს საიდს, ის არ იყენებს იმ ლექსიკას, რომელსაც მისგან ელის მთარმნელი სტუდენტი, მაგრამ მაინც აჩვენებს შეუთანხმებლობას, გაბრაზებას.

შემთხვევით წავაწყდი „ახალი საუნჯის“ პირველ ნომერს, მხოლოდ გადავათვალიერე. გადასარევია – ყდაზე ენ სექსტონი, მალე ბერნადეთ მეიერსაც მიადგებიან. ფურცვლას ვაგრძელებ და ენ სექსტონის ლექსის სათაურს ვკითხულობ „ასოთა მძვინვარება.“ როგორც ირკვევა, მთარგმნელს სექსტონის მშვენიერი ტექსტი „The Fury of Cocks“ გადმოუქართულებია. მაგრამ დაუკვირდით, არა ყლეთა, არამედ ასოთა მძვინვარება!

ეს ტენდენცია განზოგადებას ექვემდებარება. ქართველი მთარგმნელები ისევ ცუდი და კარგი სიტყვების ბინარული ოპოზიციებით აზროვნებენ. სადაც „მუტელი“ ან „ფუჩური“ უნდა თქვან, იქ „საშოს“ ან „ნაპრალს“ იტყვიან, სადაც „ყვერები“ უნდა იყოს, იქ „კვერცხებს“ აღმოაჩენთ.

ქართული გინსბერგი ლადო ასათიანივით ლაპარაკობს, ჰანტერ ტომპსონი ოთარ ჭილაძესავით. ისინი ამით გვანან ჟენეს მთარგმნელ სტუდენტს: ამახინჯებენ სათქმელს. ქართველი მთარგმნელები რაღაც სახესხვაობის გვიანდელ სტილს აკეთებენ, აკადემიურ, მაგრამ ვულგარულ გვიანდელ სტილს, რომელიც, უკვე ამ კონტექსტში, უნდა განვმარტოთ, როგორც „ყლე-კი-ბატონო-რა პრობლემაა-მაგრამ-ასო-რო-იყოს-მაინც-უფრო-აკადემიურია.“

yle

Advertisements

ფილმები და თარგმანი

დღეს ბიაფის ფარგლებში ცნობილი თურქი რეჟისორის ნური ბილგე ჯეილანის პრესკონფერენციას და მასტერკლასს დავესწარი.

ერთ-ერთი საკითხი, რომელსაც პრესკონფერენციის დროს შეეხო, იყო ფილმების თარგმანის საკითხი.

თარგმანი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაშინ, როდესაც ფილმის უდიდესი ნაწილი დიალოგებზე დგას. ჩემი, როგორც მთარგმნელის გადმოსახედიდან, ისეთივე შრომას მოითხოვს როგორც მხატვრული ნაწარმოების თარგმნა, და საკმაოდ დიდი გამოწვევაა მთარგმნელისთვის იმ ენისთვის, ქვეყნისთვის, კულტურისთვის დამახასიათებელი ელემენტების შენარჩუნება და მაყურებლისთვის ისე მიწოდება, როგორც რეჟისორმა და სცენარისტმა ჩაიფიქრეს.

თუმცა ეს ყოველთვის არ გამოდის და არც ისე ხდება რომ ორიგინალის ენა ყველას ესმოდეს. ამ ყველაფრიდან გამომდინარე არ ვემხრობი ფილმის თარგმანების სწრაფ ტემპში შესრულებას და გარდა ამისა, ისევ და ისევ საუკეთესო გამოსავალია ორიგინალის ენის დატოვება და სუბტიტრების დართვა შესაბამის ენაზე.

შეკითხვაზე შესაძლებელია თუ არა სცენარის წერის დროს გათვალისწინებულ იქნეს თარგმანის მომენტი, რეჟისორმა უპასუხა: „კარგად მესმის რომ თარგმანის დროს უამრავ სირთულეს ვაწყდებით, თუმცა ამაზე არ ფიქრობ როცა დიალოგებს წერ და შესაბამისად ვერც გაითვალისწინებ; ამაზე რომ ვიფიქრო ძალიან შევიზღუდები; დიალოგები ქვეყნის, კონკრეტულად კულტურიდან, მისთვის დამახასიათებელი კულტურიდან, მისი ადამიანებიდან გამომდინარეობს და შეიძლება ვერ იყოს გლობალურ დონეზე ადაპტირებადი და ისე ჰაეროვნად არ გადავიდეს ერთი ენიდან მეორე ენაზე.

შესაძლებელია თარგმანის დროს რაღაც იკარგება, მაგრამ ნებისმიერ შემთხვევაში ძირითადი მესიჯი აუცილებლად მიდის მაყურებლამდე. ამგვარად წინასწარ, სცენარის თარგმანზე მორგებბა ჩემთვის ნაკლებად მისაღებია.

გარდა ამისა, სცენარის წერა ძალიან ქაოტური პროცესია, მუდმივად უამრავ რაღაცას ვცვლი მუშაობის პროცესში და ისეთი შეგრძნება მაქვს თითქოს არასოდეს დამთავრდება, თუმცა ბოლოს და ბოლოს მთავრდება და ცვილებების შემდეგი ტალღა გადაღებების და მონტაჟის დროს იწყება“.

მეც ვეთანხმები რეჟისორს, აბსოლუტურად შეუძლებელია სცენარის წერის დროს მისი მომავალი თარგმანის გათვალისწინება, თუმცა მთარგმნელები ყველანაირად უნდა ვეცადოთ რომ მაქსიმალურად შევინარჩუნოთ ფილმის, მისი პერსონაჟების ხასიათი და მაყურებელს შეძლებისდაგვარად მივაწოდოთ ფილმის ძირითადი კონცეფცია.


გრამატიკული ასპექტი თარგმანში (გაგრძელება)

ვაგრძელებთ წინა პოსტში დაწყებულ თემას და ვსაუბრობთ ქართული და ინგლისური ენების გრამატიკული ასპექტების თანხვედრის ან შეუსაბამობის შესახებ, ამ ენებიდან თარგმანის დროს.

ქართულ კონსტრუქციებში, მოქმედებით გვარში გარდაუვალი ზმნის მიმღეობასთან იხმარება არა “have”, არამედ “be”, რაც ინგლისურშიც შემორჩენილია გადაადგილების აღმნიშვნელ ზმნებთან. მაგ.:

He has gone.

He is gone.  – ის წასულია

რაც შეეხება ვნებით გვარს, ქართულ კონსტრუქციაში ხდება ინგლისური სრული და განუსაზღვრელი დროების ერთ ფორმად ნიველირება, ე.ი. ერთნაირად თარგმნა.

მაგ.: I have been invited to the restaurant.  –

მე დაპატიჟებული ვარ რესტორანში.  მე დამპატიჟეს რესტორანში.  

ქართული ენის თავისებურება, კერძოდ ის, რომ ჩვენ გვაქვს ზოგი ზმნის ორი წარსული მიმღეობა, ინგ. თარგმანში ნიველირდება. მაგ.:

The milk has been boiled – რძე უკვე ადუღდა = რძე ადუღებულია = რძე ანადუღარია. 

ე.ი. აწმყო და წარსული დროის თარგმანებში, როგორც ვხედავთ ფიგურირებს:

1. ჩვეულებრივი აწმყო, წარსული და მომავალი დროის ფორმები, წყვეტილი;

2. I და II თურმეობითი;

3. ინგლისური პერფექტული კონსტრუქციის ბადალი ქართული კონსტრუქცია.

მაგრამ, როგორც ვიცით მომავალი თურმეობითი არ არსებობს და მომავალი დროის თარგმანებში თურმეობითი კომპონენტი არ არსებობს. მაგ.:

The boy has done his lessons.

1. ბიჭმა უკვე ისწავლა გაკვეთილები.

2. ბიჭს უსწავლია გაკვეთილები.

3. ბიჭს ნასწავლი აქვს გაკვეთილები.

The boy had done his lessons, when we came.

1. ბიჭმა უკვე ისწავლა, სანამ ჩვენ მივიდოდით.

2. ბიჭს გაკვეთილები ესწავლა, სანამ ჩვენ მივიდოდით.

3. ბიჭს ნასწავლი ჰქონდა გაკვეთილები, ჩვენ რომ მივედით.

The boy will have done his lessons, when we came.

1. ბიჭი ისწავლის სანამ ჩვენ მივალთ.

2. არ არის.

3. ბიჭს ნასწავლი ექნება ჩვენ რომ მივალთ.

სპეციალური აღნიშვნის ღირსია ე.წ. მომავალი წარსულში დრო, რომელიც წარმოადგენს მომავალს არა აწმყოს პოზიციიდან, აწმყოსთვის, არამედ წარსულის რომელიმე წერტილისთვის.  ასეთივე დროის ფორმა გვაქვს ქართულშიც, ოღონდ მას კავშირებითი კილოს ფორმას უწოდებენ. მაგ.:

The child promised that he would not go out. (Future-in-the-past)

If the boy had the book, he would study. (subjunctive mood)

1. ბავშვმა პირობა დადო, რომ ის არ გავიდოდა გარეთ.

2. ბიჭს რომ წიგნი ჰქონოდა ის კარგად ისწავლიდა.

ე.წ. ეს ფორმა ინგლისურსა და ქართულში ერთნაირად ფუნქციონირებს, ერთ შემთხვევაში თხრობითი კილოს მომავალი დრო, მეორეში კი კავშირებითი კილოს ფორმა.

აქვე უნდა აღვნიშნოთ, რომ თუ მომავალი წარსულში დროით აღნიშნული მოქმედება ისევ მომავალია ან კვლავ აწმყოა, მისი ქართულად თარგმანი სხვა ფორმებით ხდება. კერძოდ, წინადადება: “The man said that he would come on Monday” და ეს “ორშაბათი” ჯერ არ დამდგარა, ჩვენ მას ქართულად ვთარგმნით ჩვეულებრივი მომავალი დროის ფორმით, “კაცმა თქვა, რომ ის ორშაბათს მოვა”, ან თუ ეს ორშაბათი დღესაა, მაშინ “კაცმა თქვა, რომ დღეს მოდის აქ”.

ამგვარად ხედავთ, რომ ერთი ენიდან მეორე ენაზე თარგმნა საკმაოდ შრომატევადი საქმეა, მოითხოვს დიდ დროს და ენერგიას, ამოცანა განსაკუთრებით რთულდება, როდესაც ვთარგმნით ლიტერატურულ ნაწარმოებს, სადაც გარდა ლექსიკური, გრამატიკული ასპექტების თანხვედრაზე მუშაობისა, აუცილებელია ნაწარმოების ავტორის შესწავლა, მისი მოღვაწეობის პერიოდის, ეპოქის გაცნობა (მცირე დოზით ჩვენი თანამედროვე მწერლის ნაწარმოების თარგმნისას და დიდი დოზით გასული საუკუნეების მწერლების შემთხვევაში) და შემდეგ ამ ყველაფრის შესაბამისი და ადექვატური მორგება მასპინძელ ენაში.


გრამატიკული ასპექტი თარგმანში

მოყვარულის თუ პროფესიონალის დონეზე სწავლობთ ენას, გრამატიკის ცოდნას დიდი მნიშვნელობა ენიჭება, თუმცა სიღრმისეულად სწავლა მოგიწევთ უფრო მეტად მაშინ თუ კი გსურთ მიაღწიოთ პროფესიონალის დონეს შესაბამის სფეროში.

არ აქვს მნიშვნელობა სკოლაში ასწავლით, უნივერსიტეტში თუ თარჯიმანი ხართ, სიტყვების მარაგი და მდიდარი ლექსიკა თავისთავად მნიშვნელოვანია და მისი გამდიდრება ყოველდღიური მუშაობის პრეროგატივაა, მაგრამ განსაკუთრებული ყურადღება უნდა გაამახვილოთ გრამატიკულ ასპექტებზეც, მის გარეშე ხომ უბრალოდ ვერ გამოიყენებთ არსებულ ცოდნას, ან თუ გამოიყენებთ, მხოლოდ შეცდომებით.

როგორც ზემოთ აღვნიშნე, ლექსიკა, სანამ გრამატიკის განკარგულებაში გადავიდოდეს, ერთგვარ უძრავ ქონებას წარმოადგენს და მხოლოდ გრამატიკული დამუშავების შემდეგ იძენს საკომუნიკაციო ღირებულებას და იქცევა მეტყველებად.

გრამატიკა თავის მხრივ, როგორც გარკვეული მორფოლოგიური და სინტაქსური კატეგორიების ერთობლიობა, როგორც გარკვეული წესების კრებული, ზოგადად ადამიანის აზროვნების ნაყოფია და ძირითადად ერთნაირია ყველა ენაში. თუმცა, ცხადია, ამა თუ იმ ენის გრამატიკას მხოლოდ ამ ენისთვის დამახასიათებელი ნიშან–თვისება აქვს.

ინგლისური და ქართული გრამატიკული სისტემების ზოგადი შეპირისპირებითი ანალიზი დაახლოებით ასეთ სურათს გვთავაზობს:

როგორც ქართულ, ასევე ინგლისურ არსებით სახელს 2 გრამატიკული გატეგორია აქვს, ესენია: რიცხვი და ბრუნვა. გრამატიკული სქესის კატეგორია ამ ენებისთვის უცხოა. განსხვავება გვაქვს ამ ენების ბრუნებათა სისტემებში. კერძოდ, ქართულს 7 ბრუნვა აქვს, ინგლისურს კი მხოლოდ 2 და ისიც ისეთ თავისებურებებს ავლენს, რომ ზოგი გრამატიკოსი საერთოდ უარყოფს მის არსებობს. საფუძვლად ასახელებს იმას, რომ ამ ბრუნვაში ჩაისმის არა მხოლოდ ცალკეული სიტყვა, არამედ შესიტყვება და მთელი წინადადებაც კი. მაგ.:

Bob and Jane’s wish.

The man there came yesterday’s son is my friend.

რაც შეეხება სხვა ქართული ბრუნვების მნიშვნელობებს, ისინი ინგლისურში გადმოიცემა ერთი და იგივე საზოგადო ბრუნვით სხვადასხვა წინდებულების დახმარებით ან/და სიტყვათა ადგილმდებარეობით წინადადებაში. მაშასადამე, არსებითი სახელების თარგმნა ამ ენებიდან ურთიერთში, არავითარ პრობლემას არ წარმოადგენს.

როდესაც ერთხელ უკვე გამოყენებული  არსებითი სახელის ნაცვლად გამოიყენება პირის ნაცვალსახელები, სადაც 3 სქესი გაირჩევა, ჩვენ ამ ნაცვალსახელებსაც ძალიან ხშირად არსებითი სახელებით ვთარგმნით თუ არ გვინდა რომ დაიკარგოს სქესის გამოხატვის ფაქტორი.

ზედსართავ სახელებს, რიცხვით სახელებს და ზმნიზედებს შორის კარდინალური განსხვავებები არ აღინიშნება, გარდა იმისა, რომ ინგლისურში არსებობს ე.წ. მდგომარეობის აღმნიშვნელი სახელები, როგორიცაა asleep, awake, afraid, რომლებიც ინგლისურში მხოლოდ პრედიკატივის როლში გვევლინებიან, მათი შესატყვისი ქართული ზედსართავი სახელები კი მხოლოდ განსაზღვრებად გამოიყენებიან ან/და მათი თარგმნა ხდება შესაბამისი ზმნების გამოყენებით; მაგ.:

Tom is asleep – თომს ძინავს.

Kate is awake – ქეითს ღვიძავს.

მთავარ შეუსაბამობას ინგლისური და ქართული გრამატიკების შეპირსპირებისას ჩვენ ვხედავთ დროთა სისტემებში. კერძოდ, ქართული წინადადება “მე ვკითხულობ” ინგლისურად სამ ვარიანტად ითარგმნება:

1. I read.

2. I am reading.

3. I have been reading.

განგრძობითობის გამოხატვა შეგვიძლია სხვადასხვა ზმნიზედების მოშველიებით ან/და სხვადასხხვა სიტყვებით.

მამაჩემი ყოველდღე დაფრინავს ნიუ იორკში.

My father flies to New York everyday.

My father always flies to New York.

He is flying to New York today – ის დღეს მიფრინავს ნიუ იორკში.

My son goes to school everyday except weekends  –

ჩემი ვაჟი ყოველდღე დადის სკოლაში, გარდა შაბათ–კვირისა.

My son is going to school now. – ჩემი ვაჟი სკოლაში მიდის.

განსაკუთრებული ყურადღების ღირსია ინგლისური perfect-ის ქართულად თარგმნის საშუალებები. perfect-ის დროები ქართულად შეიძლება ითარგმნოს შესაბამისი აწმყო, წარსული და მომავალი დროების ფორმებით, მაგ.:

Julie has read this book. 

1. ჯულიმ უკვე წაიკითხა ეს წიგნი.

2. ჯულის წაუკითხავს ეს წიგნი. (თურმე)

3. მას წაკითხული აქვს ეს წიგნი.

ბოლო წინადადებაში იგივე შემადგენლობა გვაქვს რაც ინგლისურში ანუ გვაქვს ზმნა have-ის და ძირითადი ზმნის წარსული დროის მიმღეობის კომბინაცია. ესე იგი  აქ ჩვენ საქმე გვაქვს ფორმისა და მნიშვნელობის სრულ თანხვედრასთან, რადგან, როგორც ინგლისურში, ასევე ქართულში მნიშვნელოვანია არა მოქმედების შესრულების დრო, არამედ ფაქტის აღნიშვნა, მოქმედების შედეგის ხაზგასმა და არა თვით მოქმედებაზე ყურადღების გამახვილება, რა შემთხვევაშიც საჭირო იქნებოდა შესრულების დროის მითითებაც.

გაგრძელება მომავალ პოსტში 😉  


სტილისტური ასპექტები თარგმანში

თავდაპირველი მნიშვნელობით სტილი გულისხმობდა გასანთლულ დაფაზე სიტყვების ამოსაკაწრავ წვერწამახულ ჩხირს.  შემდეგ იგი ეწოდა წერის მანერას, აზრის გამოთქმის მანერას, აქედან გადავიდა ჩაცმულობაზე, ვარცხნილობაზე, არქიტექტურაზე.

მაშასადამე, ზოგადად სტილი დღეს ნიშნავს იმას, რითაც ერთი ქმედება თუ ნამოქმედარი გამოირჩევა მსგავსი  ქმედებებისა თუ ნამოქმედეარისგან. ამ გამორჩეულობას ქმნიან გამორჩეული ადამიანები, შემოქმედებითი ნიჭის მქონენი, რომლებიც ითვალისწინებენ, ყოველ შემთხვევაში უნდა ითვალისწინებდნენ ამ ნამოქმედარის მომხმარებელთა გემოვნებას და ბუნებრივია აქ გასათვალისწინებელია თვით ობიექტის თავისებურებებიც. მაგ. რა უკიდეგანო ფანტაზიაც არ უნდა ჰქონდეს დიზაინერს, იგი ვალდებულია ტანსაცმელს გაუკეთოს ხელ–ფეხისა და თავის გასაყოფი.

ლინგვისტიკაში სტილი ეწოდება აზროს გამოთქმის ფონეტიკურ, ლექსიკურ და გრამატიკულ საშუალებათა სისტემას; ლიტერატურაში ძირითადად 2 სტილის შესახებ საუბრობენ: სასაუბრო და წიგნური სტილი.

სასაუბრო სტილი თავის მხრივ სამ ნაწილად იყოფა:

1. სასაუბრო–ლიტერატურული სტილი, რომელშიც იგულისხმება ის სიტყვები და გამოთქმები, რომელსაც განათლების მქონე, ინგლისური ენის მცოდნე (ინგლისურ ენაზე მოსაუბრე) ადამიანი იყენებს თავის ყოველდღიურ ზეპირ თუ წერით მეტყველებაში. ჩვენს შემთხვევაში ეს არის სტანდარტული ინგლისური;

2. სუფთა სასაუბრო, ანუ ფამილარული სტილი, სადაც გვაქვს გარკვეული შემოკლებები, მაგ. doc = doctor, lab = laboratory, lav = lavatory და ა.შ.

ჩემი მოკრძალებული აზრით ამ სტილს შეიძლება მივაკუთვნოთ ე.წ. digispeak – ციფრული ენა, რომელიც ფართოდ გამოიყენება ყოველდღიურ, ონლაინ საკომუნიკაციო საშუალებებში – ჩატებში, სოციალურ ქსელებში, ფორუმებში და ა.შ.

მაგალითად, როგორიცაა WTF = What the Fuck = Who the Fuck = Why the Fuck; CYO = See You Online; B4N – Bye for now; TTUL = Talk To you later;  tl;dr = too long didn’t read; IMHO = In My Humble Opinion და ა.შ.

3. ვულგარული სტილი (relating to, or current among the great mass of common people, in contrast to the educated, cultured, or privileged;), სადაც შედის ლანძღვა–გინება, წყევლა–კრულვა, “damn it”, “bloody”, “shut up”, ‘put a sock in it”, “sob” ამ და მსგავს სიტყვებს ხშირად მიაკუთვნებენ slang–ს, რაც არასწორია, რადგან ჟარგონი კი არის ბუნებით ვულგარული, მაგრამ გავრცელებულია და ემსახურება გარკვეულ სოციალურ ჯგუფებს. მაგალითად, მოსწავლეთა ჟარგონი to cram – ზუთხვა, to cut lessons, to play the truant – შატალოზე წასვლა, გაკვეთილების (ლექციების) გაცდენა;

სამხედრო ჟარგონში big noise – გენერალი, უფროსი, picture show – ბრძოლა; კრიმინალების ჟარგონში: a persuader – რევოლვერი, დანა, wrap – მოკვლა, equalizer – იარაღი, თოფი, პისტოლეტი.

წიგნური სტილში შედის:

1) მაღალფარდოვანი ლექსიკა, მაგალითად – to commence = to begin–ის ნაცვლად, to end = to finish–ის ნაცვლად, to demonstrate, to present = to show–ის ნაცვლად. რასაკვირველია აღნიშნული წყვილები სინონიმებია, თუმცა მათ გამოყენებას თავისი დანიშნულება აქვს, გააჩნია სად იყენებთ, თუ იცავთ წერის აკადემიურ სტილს, მის გარკვეულ კანონზომიერებებს, მაშინ ამ საბაზისო წესებსაც უნდა მიაქციოთ ყურადღება. საქმიანი საუბრები/მიმოწერა, სხვადასხვა დანიშნულების/თემატიკის ანგარიშები/მოხსენებები, დასკვნები, ნაშრომები, კვლევები, ეს არასრული ჩამონათვალია იმისა, სადაც მსგავს ლექსიკურ მარაგს იყენებენ.

აქვე შედის, მწიგნობრული ლექსიკა, რომელსაც პოეტურს უწოდებენ, ბევრი არქაიზმებით და ნეოლოგიზმებით.

ასევე ოფიციალური გამოსვლების სტილიც, სადაც ცხადია ადგილი აქვს მაღალფარდოვან სიტყვებსა და გამოთქმებს (ქართულენოვან ოფიციალურ გამოსვლებს ნუ წარმოიდგენთ :D), მაგ.: donation – gift, comestibles – food, abandon – leave..

2) სპეციალური ტერმინოლოგია – ყოვლისმომცველი და მრავალფეროვანი მახასიათებლების გამო ნამდვილად ცალკე აღნიშვნის ღირსია; სპეც. ტერმინოლოგია მეცნიერების ყველა დარგს თავისი აქვს, რომელიც სხვათაშორის ძირითადად შესაბამისი სპეციალობის ექსპერტთა მიერ იქმნება და არა ხალხში.

თარგმანის დროს ტერმინების გადმოტანა, თუ რა თქმა უნდა საერთაშორისოდ აღიარებულ და შეთანხმებულ ტერმინებთან ან/და ასევე საყოველთაოდ აღიარებულ ლათინური წარმოშობის სიტყვებთან (მაგ. მედიცინაში, სამართალში) არ გვაქვს საქმე, ძალიან რთულია, რადგან სხვადასხვა ენებში, სხვადასხვა კულტურის ხალხში არსებული დენოტატები (denotatum/denotata) ე.ი. აღსანიშნები, არ ემთხვევა ერთმანეთს სტრუქტურულად.

მაგალითად, როდესაც ვთარგმნით დაახლოებით 300 გვერდიან სამედიცინო ნაშრომს ვიწრო მიმართულების თემაზე “პრეპარატის კლინიკური და პრეკლინიკური მონაცემები ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების მაგალითზე”  უმჯობესია თუ ყურადღებით გადავაკითხავთ მინიმუმ პირველ 10 გვერდს – 10 იმიტომ რომ ხშირ შემთხვევაში ათიდან 4 გვერდი სარჩევს უჭირავს, ამით თქვენ მნიშვნელოვნად წასწევთ საქმეს წინ და შეძლებისდაგვარად გაამარტივებთ მძიმე შრომას, პირველ რიგში ნაშრომის სარჩევის თარგმნით შეჯერდებით სათაურებზე და ხოლო მთლიანობაში კი მინიმუმ პირველ ათ გვერდზე წინასწარი მუშაობით და ტერმინების დახვეწით შეაჯერებთ მთლიანი ნაშრომის ტერმინებს და სტილს.

როგორც ზემოთ ვახსენე, ჩემს მიერ ნათარგმნი ნაშრომი სამედიცინო იყო, კონკრეტული მიმართულების და კონკრეტული თემის შესახებ, ამგვარად 95% გარანტია გაქვთ იმისა, რომ მთელი ტექსტი ერთიან, სპეციფიკურ ტერმინოლოგიურ სტილში იყოს წარმოდგენილი.

სტილისტურად ყველაზე მეტად ნეიტრალურია სამეცნიერო–ტექნიკური სტილი.

როგორც ვხედავთ ლინგვისტიკაში აქცენტირებულია სტილის ენობრივი, უფრო სწორად კი ლექსიკური ინვენტარი, მაგრამ სტილს მეტყველებაში ქმნის არა მარტო ენობრივი მასალა, არამედ ამ მასალის მანიპულაციის ხასიათი, ანუ ამ სიტყვებისა და გამოთქმების ორდინალური თუ არაორდინალური ფუნქიონირება. სახელდობრ, ტექქსტები ე.ი. მეტყველების ნიმუშები ერთმანეთისგან განსხვავდება არა მარტო ლექსიკურ გრამატიკული შედგენლობით, არამედ ამ ტექსტების სტრუქტურით, კომპოზიციით, მათში შემავალი წინადადებების სიგრძე–სიმოკლით, სიმარტივე–სირთულით. წინადადებებში წევრთა პირდაპირი ან ინვერსიული განლაგებით და ა.შ.

ასე რომ, მთარგმნელის ამოცანა არა მარტო ერთ ენაზე გამოთქმული აზრის, ინფორმაციის, მეორე ენაზე ადექვატური გადატანაა, არამედ ამ აზრის, ინფორმაციის “სამოსელის”, “შეფუთვის”, შესაბამისი განმეორება მასპინძელ ენაში.