Lost In Translation

5 უფასო კურსი სამედიცინო მასალების მთარგმნელებისთვის

სამედიცინო მასალების მთარგმნელი იშვიათია, რაც გამოწვეულია იმით, რომ მთარგმნელებს არ აქვთ სპეციალური  განათლება ამ მიმართულებით ან/და აკლიათ გამოცდილება. სამედიცინო მთარგმნელებისთვის განკუთვნილი სპეცკურსი კი საქართველოში არ გვაქვს, თუმცა ინტერნეტის საშუალებით ბევრი უფასო კურსია ხელმისაწვდომი.

ჩვენი გუნდის სამედიცინო მასალების მთარგმნელებმა შეარჩიეს სხვადასხვა წამყვანი უნივერსიტეტის საინტერესო სამედიცინო რესურსი, რომელიც დაგეხმარებათ სამედიცინო ტერმინოლოგიის დახვეწაში და რაც მთავარია, ეს ყველაფერი არის უფასოდ.

 

1. Doane University, ნებრასკა, აშშ  

სამედიცინო ტერმინოლოგიის 8 კვირიანი კურსი, სადაც შეისწავლით საბაზისო ტერმინებს ანატომიის, ფიზიოლოგიის, პათოლოგიის და დიაგნოსტიკის მიმართულებით. კვირაში მოითხოვს 5-10 საათამდე დროს. თუ გსურთ მიიღოთ ამ უნივერსიტეტის ოფიციალური სერთიფიკატი, იხდით 79 დოლარს.

კურსის ლინკი: https://www.edx.org/course/medical-terminology-0 

2. University of Pittsburgh, პენსილვანია, აშშ 

კურსი უშუალოდ ეხება აშშ-ს საავადმყოფოებში მიღებულ სამედიცინო ენას, ტერმინებს და აბრევიატურებს.

კურსის ლინკი: https://www.coursera.org/learn/clinical-terminology

3. Yale University, კონექტიკუტი, აშშ  

გულმკერდის, მუცლის ღრუს და მენჯის ანატომია – იელის უნივერსიტეტის ეს კურსი საშუალო სირთულისაა, 4 კვირიანი და თქვენგან მოითხოვს კვირაში 5-10 საათის დათმობას.

კურსის ლინკი: https://www.coursera.org/learn/trunk-anatomy 

4. Harvard University, მასაჩუსეტსი, აშშ

საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემა – ეს კურსიც საშუალო სირთულისაა და გაეცნობით კლინიკურ პრაქტიკაში საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემისთვის დამახასიათებელ ყველაზე გავრცელებულ დაზიანებებს/დაავადებებს და შესაბამის ტერმინებს.

კურსის ლინკი: https://www.edx.org/course/anatomyx-musculoskeletal-cases-harvardx-at1x

5. University of Geneva, შვეიცარია 

კურსი მოიცავს ისეთ საკითხებს, როგორიცაა: ნარკოტიკული საშუალებები/ნივთიერებები, ნარკოკონტროლი, რეფორმები, დეკრიმინალიზაცია, ლეგალიზაცია და ა.შ.

კურსი ინგლისურენოვანია და ასევე აქვს ფრანგული, ესპანური და რუსული ენების მხარდაჭერა.

კურსის ლინკი: https://www.coursera.org/learn/drugs

 

 

დამატებითი ქართულენოვანი რესურსები: 

MEDGEO.NET – http://www.medgeo.net/2009/07/07/scientific_matter/  

ბიოლოგიური ლექსიკონი – http://bio.dict.ge/ka/

ეროვნული ბიბლიოთეკის ლექსიკონი – http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=index&d=13

Advertisements

5 საუკეთესო ფილმი მთარგმნელებისთვის

ფილმები არსებობს ყველაფერზე, მათ შორის ისეთ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან თემაზე, როგორიცაა თარგმნა და მთარგმნელის საქმიანობა. ბევრი საინტერესო სცენარი შეიძლება, განვითარდეს არასწორი თუ სწორი თარგმანის შედეგად, დაანგრიოს ან ააშენოს ყველაფერი, ვინმეს სიცოცხლე საფრთხის ქვეშ დააყენოს და ა.შ.

ბევრი საინტერესო ფილმი შეიქმნა, სადაც მთარგმნელი/თარგმანი მთავარ როლს თუ არა, ერთ-ერთი მნიშვნელოვან როლს მაინც ასრულებს.

ჩვენი ხუთეული ასე გამოიყურება:

1) The Intepreter / თარჯიმანი  

სიდნი პოლაკის 2005 წელს გადაღებული პოლიტიკური ტრილერი, რომელშიც მთავარ როლებს ნიკოლ ქიდმანი და შონ პენი ასახიერებენ. ნიკოლ ქიდმანი გაეროს თარჯიმნის როლშია. პრობლემები მაშინ იწყება, როდესაც თარჯიმნის ჯიხურში მყოფი ნიკოლ ქიდმანის პერსონაჟი, ორი პოლიტიკოსის პირად გასაუბრებას მოისმენს და რასაკვირველია გაიგებს.

2) Arrival / ჩამოსვლა  Continue reading

შემხვდი სტამბოლში – Meet me in Istanbul

სტამბოლი ერთ-ერთი პოპულარული სამოგზაურო ადგილია, თუმცა 90-იანი წლების გათვალისწინებით, მგონი რომ აქ საკმაოდ გვიან აღმოვაჩინეთ როგორც სამოგზაურო/ტურისტულად მიმზიდველი ადგილი.

“შემხვდი სტამბოლში” რიჩარდ ჩიშოლმის წიგნია, PDF-ის სახით შეგიძლიათ ამ წიგნის Intermediate დონე ჩამოტვირთოთ, ინგლისურ ენაზე.   😉 enjoy!

Richard_Chisholm_-_Meet_Me_in_Istanbul

 

istanbul

აზერბაიჯანულ – რუსული ლექსიკონი

ბლოგზე ვაგრძელებ წიგნების სერიის ატვირთვას და ამჯერად გთავაზობთ ბაქოს უნივერსიტეტის 2006 წელს გამოცემულ აზერბაიჯანულ-რუსულ ლექსიკონს PDF ფაილების სახით.

წიგნი I – A-D

წიგნი II – E-K

წიგნი III – Q-R

წიგნი IV – S-Z

 

Flag of Azerbaijan (1)

The Fury of Cocks

ჩანაწერის ავტორი: ვაკო ნაცვლიშვილი

—————————————–

1970-იანების დასაწყისში უკვე ასაკში შესული ჟან ჟენე ლურჯი პერანგითა და ჭუჭყიანი ჯინსებით კოლუმბიის უნივერსიტეტში ბლექ პანტერების დამცავი სიტყვით გამოდის. მისი ფრანგული მოკლე და ზომიერია. „შავები ყველაზე დაჩაგრული კლასია შეერთებულ შტატებში,“ – ამბობს. სტუდენტი, რომელიც მის გამოსვლას სინქრონულად თარგმნის, ინგლისურად იტყვის: „ამ დედამოტყნულ ბოზისგაგდებულ ქვეყანაში, სადაც რეაქციული კაპიტალიზმი ტყნავს განურჩევლად ყველას, მაგრამ…“ და სხვა. ჟენე ლაპარაკობს უმანკოდ და ზუსტად, მთარგმნელი აგრესიულად და ორნამენტულად.

ედვარდ საიდი იხსენებს ამ ამბავს წერილებში გვიანდელი სტილის შესახებ. გვიანდელი სტილი არ არის ავტორის სიცოცხლის უკანასკნელი წლების პირმშო. გვიანდელი სტილი არ არის ჰარმონია, შეთახმება, როგორც ხშირად გაიგება, არამედ უთანხმოება, შეურიგებლობა. ის არ არის სოფოკლეს ოიდიპოსი კოლონოსში. გვიანდელი სტილი ეს არის ბეთჰოვენის Missa solemnis, რომელიც ერთდროულად მოკლებულია სიტკობასა და სიმწარეს, რომელიც სიამოვნების სასარგებლოდ არაფერს თმობს (ადორნო), არაფერს თმობს რეალობის სასარგებლოდ. გვიანდელი სტილი მოდის გვიან, მაგრამ არ არის მოწიფულობა. გვიანდელი სტილია იბსენის „როცა ჩვენ, მკვდრები, აღვდგებით,“ ეს არის გაბრაზებული ხნიერი იბსენი, რომელიც სვამს კითხვებს, რომელთა პასუხები გვეგონა, ვიცოდით; გვთავაზობს დისჰარმონიას ჰარმონიის საპირისპიროდ.  Continue reading

TED.com-ის ქართული თარგმანები

პირველ რიგში ორიოდე სიტყვით TED.com-ის  შესახებ. TED-მა სტარტი 1984 წელს აიღო, ყოველწლიური კონფერენციები კი დაიწყო 1990 წელს და მას შემდეგ მასპინძლობს მსოფლიოში წამყვან მეცნიერებს, პოლიტიკოსებს, კულტურის სფეროს წარმომადგენლებს და სხვებს რომელთაც საშუალება ეძლევათ მაქსიმუმ 18 წუთში, რაც შეიძლება საინტერესოდ, ეფექტურად და კრეატიულად ისაუბრონ თავიანთი მიღწევების, ქმნილებების, წარმატებების, იდეების შესახებ და მისცენ რჩევები, რეკომენდაციები მრავალრიცხოვან აუდიტორიას.

TED.com-ის პირველი ვიდეო-საუბარი, 1984 წელი სონის კომპაქტ დისკის (Sony CD) პრეზენტაცია 

ვუყურებ TED-ის ვიდეოებს და მახსენდება ლექციები, რომელსაც უნივერსიტეტში სწავლის პერიოდში სხვადასხვა დროს ვესწრებოდი. ლექციების უმრავლესობა მოსაწყენი და ძილის მომგვრელი იყო, წიგნიდან ან კონსპექტიდან ამოკითხული უინტერესო, ათწლეულების დაძველების აკადემიური ტექსტით და ზარმაცი, სკამზე გაუნძრევლად მჯდომი ლექტორებით. თუმცა იყვნენ თითზე ჩამოსათვლელი ლექტორებიც (კერძოდ ორ თითზე), რომელთა ლექციების დროს აუდიტორია სავსე იყო, ისინი კარგად ფლობდნენ ორატორის ხელოვნებას, იცოდნენ როგორ უნდა ჩაეტიათ თავიანთ სათქმელი 45-50 წუთში, კომპაქტურად და რაც მთავარია ძალიან საინტერესოდ და ნაყოფიერად. მათი ლექციები გაჯერებული იყო საგნის ირგვლივ საინტერესო ისტორიებით, შიგადაშიგ იუმორით ან რამდენიმე წამიანი თემის შეცვლით, ჟესტიკულაციით, მიმიკით და აუდიტორიაში აქეთ-იქეთ სიარულით. მე არ ვამბობ რომ ლექტორი, ამ შემთხვევაში პირობითად სიტყვის წარმომთქმელი, მალაყებზე უნდა გადავიდეს, თუმცა თუ კი ასეთი საქმე აიღო თავის თავზე, ვფიქრობ ყველაფერი უნდა გააკეთოს იმისთვის რომ აუდიტორიას არ დაეძინოს, პირიქით მართოს დამსწრეთა ყურადღება და გაუღვივოს ინტერესი უწყვეტად. ამ მხრივ სერიოზული რეფორმებია ჩასატარებელი, გარდა იმისა რომ ბევრი მათგანი მთელი რიგი მიზეზების გამო პროფესიონალურ ასპექტში უბრალოდ გაიყინა, გადმოცემის უნარ-ჩვევები კიდევ ცალკე პრობლემაა.  Continue reading

აკადემიური წერა დამწყებთათვის

წიგნი მომზადებულია სოციალურ მეცნიერებათა ცენტრის მიერ და მოიცავს ისეთ თემებს, როგორიცაა

– როგორ ვიწყებთ წერას

– წერის პროცესის ანალიზი

– დაგეგმვა: წერისთვის მოსამზადებელი ეტაპი

– რა არის აბზაცი

– არგუმენტირებული ესე

– კრიტიკულად აზროვნება და კითხვა

– რა არის პლაგიატი

– ციტირება და პერიფრაზირება

და ა.შ.

ჩამოტვირთეთ AKADEMIURI TSERA

ფილმები და თარგმანი

დღეს ბიაფის ფარგლებში ცნობილი თურქი რეჟისორის ნური ბილგე ჯეილანის პრესკონფერენციას და მასტერკლასს დავესწარი.

ერთ-ერთი საკითხი, რომელსაც პრესკონფერენციის დროს შეეხო, იყო ფილმების თარგმანის საკითხი.

თარგმანი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაშინ, როდესაც ფილმის უდიდესი ნაწილი დიალოგებზე დგას. ჩემი, როგორც მთარგმნელის გადმოსახედიდან, ისეთივე შრომას მოითხოვს როგორც მხატვრული ნაწარმოების თარგმნა, და საკმაოდ დიდი გამოწვევაა მთარგმნელისთვის იმ ენისთვის, ქვეყნისთვის, კულტურისთვის დამახასიათებელი ელემენტების შენარჩუნება და მაყურებლისთვის ისე მიწოდება, როგორც რეჟისორმა და სცენარისტმა ჩაიფიქრეს.

თუმცა ეს ყოველთვის არ გამოდის და არც ისე ხდება რომ ორიგინალის ენა ყველას ესმოდეს. ამ ყველაფრიდან გამომდინარე არ ვემხრობი ფილმის თარგმანების სწრაფ ტემპში შესრულებას და გარდა ამისა, ისევ და ისევ საუკეთესო გამოსავალია ორიგინალის ენის დატოვება და სუბტიტრების დართვა შესაბამის ენაზე.  Continue reading

თარგმანის საერთაშორისო საზაფხულო სკოლა

საქართველოში, მთარგმნელები თითქმის არ ვართ “განებივრებული” თემატური სემინარებით, ფორუმებით, ტრენინგებით, განსაკუთრებით კი ლიტერატურული, სამეცნიერო თარგმანების მიმართულებით. ამ შემთხვევაში გამიმართლა, მეგობარმა ლინკი გამომიგზავნა თარგმანის საერთაშორისო საზაფხულო სკოლის შესახებ, სხვანაირად ალბათ ვერც გავიგებდი, ან ძალიან გვიან.

მითითებულ მისამართზე გავაგზავნე განაცხადი ინგლისური ენის მიმართულებით და დადებითი პასუხიც მალე მივიღე, ცოტა ხნის შემდეგ დავალებებიც გამომიგზავნეს, ლიტერატურული თარგმანი – ორი მოთხრობა ქართულიდან ინგლისურ ენაზე და ერთი სამეცნიერო ლიტერატურული ტექსტი – ამონარიდი კორნელი კეკელიძის ნაშრომიდან, ასევე ქართულიდან ინგლისურ ენაზე სათარგმნი. დავალების შესასრულებლად 25 აგვისტომდე მაქვს დრო.

რაც შეეხება თავად საერთაშორისო საზაფხულო სკოლას, სკოლის მასპინძელია ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტი და ტარდება ასოციაცია CCU (კროს-კულტურული უნივერსუმი), GCLA-ს  (კომპარატივისტული ლიტერატურის ქართული ასოციაცია) და შოთა რუსთაველის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის თანამონაწილეობით, შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მხარდაჭერით.

სკოლა სტარტს 3 სექტემბერს აიღებს და დასრულდება 12 სექტემბერს. პროგრამის ფარგლებში გერმანულ, ინგლისურ, ფრანგულ და რუსულ ენებზე ქართული მხატვრული და სამეცნიერო ტექსტების პროფესიული თარგმნისთვის გამიზნული ლექციების, ვორქშოფებისა და სემინარების მოწყობა, აგრეთვე, პრაქტიკული სამუშაოების შესრულება უცხოური გამომცემლობებისათვის, შეხვედრა უცხოელ, ქართველ სპეციალისტებთან და ასევე ქართველ მწერლებთან. განიხილება ისეთი საკითხები, როგორიცაა „ქართული ლიტერატურული თარგმანები მსოფლიო ენებზე“, „ქართული ლიტერატურა და მსოფლიო ლიტერატურული პროცესი“ და ა.შ.

წარმატებები მე! 😀

 

 

პრობლემა: სწრაფი ბეჭდვა

ჩვენს პროფესიაში, ცხადია ხარისხის შემდეგ, სისწრაფეს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს .  პრიორიტეტულია, რომ თარგმნის დროს არ ჩამოგეძინოს და დაკისრებული სამუშაო გონივრულად უმოკლეს დროში შეასრულო. გამომდინარე აქედან, თითების სისწრაფე და კლავიატურაზე მაქსიმალურად სწორი გადანაწილება უმნიშვნელოვანესი საკითხია.

თუ კლავიატურაზე, თითების თქვენეული განლაგება მაქსიმალურად ასე გამოიყურება, გილოცავთ, ე.ი. თქვენი მუშაობა უფრო ნაყოფიერია

ანუ ამ სქემის მიხედვით, კლავიატურის მარცხენა მხარე მარცხენა ხელს უნდა ჩააბაროთ, ხოლო მარჯვენა მარჯვენა ხელს.

გუშინ, შევესწარი ერთი მთარგმნელის მუშაობას, რომელმაც სიამაყით აღნიშნა მუშაობის 16 წლიანი სტაჟი. თუმცა 1 გვერდნახევრიან, შაბლონური მინდობილობისთვის თითქმის  1 საათზე მეტი დასჭირდა.

და რატომ? იმიტომ რომ ზუსტად 2 თითით ბეჭდავდა, მართლა, ყოველგვარი გადაჭარბების გარეშე, მარცხენა ხელიდან 1 თითი და მარჯვენა ხელიდან ერთი თითი, თითქმის არ უყურებდა ეკრანს, მხოლოდ კლავიატურას, რაც კიდევ ერთი მინუსია სამუშაოს სწრაფად შესრულებაში, ტექსტში თუ ბეჭდვითი შეცდომებია ეს ბეჭდვის პარალელურად უნდა გასწორდეს, რადგან თარგმანის დასრულების შემდეგ შეიძლება ამის დრო არ შემოგენახოთ. ( ამისთვის, პერიოდულად ეკრანს უნდა ახედოთ ან სულ ეკრანს უყუროთ.

სასარგებლო ლინკები ბეჭდვითი უნარ–ჩვევების გასაუმჯობესებლად   

თამაში თითების სწორად გადანაწილებისთვის

სხვა თამაშები სისწრაფეზე და თითების გადანაწილებისთვის

არადა რა 2 თითი, ორი ხელი არ მყოფნის და ხანდახან მინდა რომ ასეთი ვიყო 😀