უახლესი

სასაცილო თარგმანები

რაც საქართველოში შემხვდა: 
  • Warsaw – ნანახი ომი
  • Myth Machine  -ქალბატონი მანქანა
  • Кофе со сливками – ყავა ქლიავით
  • სისხლის სამართალი – кровавое право
[UPDATED-1] 
Natural person = ნატურალური პირი
legal affairs = ლეგალური საქმეები
Total cost = ტოტალური ფასი
Contract and deal = ხელშეკრულება და გაგება 
Effective day = ეფექტური დღე
To pay allowance = ნებართვის გადახდა
letter of appointment = დანიშნულების წერილი
Wholesale customer = საფლოტო მომხმარებელი
[UPDATED-2] 
ბათუმში ტელეარხ 25-ის ანონსში გამოაცხადეს, რომ საღამოს 9 საათზე გავიდოდა ფილმი “ღმერთის ძროხა” და დათქმულ დროს გავიდა ფილმი “божья коровка”.

Read the rest of this page »

მრავალენოვანი ქვეყნები

ორი ქვეყანა – პაპუა ახალი გვინეა 850 ენით და ინდონეზია დაახლოებით 670 ენით, მსოფლიო ენების საბადოს მეოთხედს შეადგეს.  და თუ ამას დავუმატებთ შვიდ ქვეყანას, რომელთაგან თითოეული ორასზე მეტ ენას შეიცავს (ნიგერია 410, ინდოეთი 380, კამერუნი 270, ავსტრალია 250, მექსიკა 240, ზაირი 210, ბრაზილია 210) ჯამში ენების საერთო რიცხვი 3500 აღწევს; რაც იმას ნიშნავს, რომ მსოფლიოს სალაპარაკო ენების ნახევარზე მეტი მხოლოდ და მხოლოდ 9 ქვეყანაზე მოდის.

თუ ამ საკითხს კონტინენტების ჭრილში განვიხილავთ, ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკას დაახლოებით ათასამდე სალაპარაკო ენა აქვს, რაც შეადგენს 15%–ს; აფრიკა ფლობს 30%–ს, ხოლო წყნარი ოკეანის სივრცე 20%–მდე.

გაგიკვირდებათ და ევროპა, ამ მხრივ მკვეთრად ჩამორჩება და არ გამოირჩევა ენობრივი მრავალფეროვნებით – ევროპაში მსოფლიო ენების მხოლოდ 3%–ზე საუბრობენ.

Kids from Papua New Guinea

საინტერესო ფაქტები გაერთიანებული სამეფოს ისტორიიდან

1) ჩრდილო–გერმანულმა ტომებმა გაანადგურეს ბრიტები და აღმოფხვრეს ადგილთა კელტური სახელები ქვეყანაში და გაანადგურეს ქრისტიანობის კერები.

სამაგიეროდ შემოიტანეს წარმართული ღმერთების სახელები, რომლებიც დღესაც შემორჩენილია ინგლისურ ენაში, კვირის დღეების სახელების სახით.

Sunday – მზის დღე

Monday – მთვარის დღე

Tuesco – მარსის, ომის ღმერთის დღე,

Woden – მოგზაურობის, გზისა და საზღვრების მფარველი

Thor – ჰაერის, მეხისა და ქარიშხლის ღმერთი

Freya – მშვიდობის, სიხარულისა და ნაყოფიერების ქალღმერთი

Saturday მიწათმოქმედების ღმერთის სატურნის დღე

 

2) პირველი წიგნი ინგლისურ ენაზე დაბეჭდა უილიამ კექსთონმა, 1474 წელს, ბრიუგეში (ბელგია), ხოლო 1477 წელს მანვე გახსნა ლონდონში  პირველი სტამბა.

 

3) სიტყვა “სნობი” წარმოიშვა იტონის Public School–ში, სადაც წარჩინებულთა ჩვილების საწოლებთან ეკიდა მათი გვარისა და ტიტულის აღმნიშვნელი დაფა, ხოლო სხვათა გვარს მისდევდა შემოკლება S. NOB – Sine Nobilitate, რაც ლათინურიდან ითარგმნება, როგორც ტიტულის გარეშე.

 

4) ყოველგვარი ავტონომია და სამთავროს სტატუსი უელსმა საბოლოოდ დაკარგა XVI ს–ში, ხოლო უელსის პრინცად 1284 წლიდან ითვლება ინგლისის ტახტის მემკვიდრე.

 

5) პიქტებს, რომაელები უწოდებდნენ წინაკელტურისა და კელტურის ნარევ ჩრდილო–შოტლანდიურ ტომებს, რომელთაც წესად ჰქონდათ სხეულისა და სახის ტატუირება ან მოხატვა.

იხ. ტატუ

პიქტი ქალი 

თარჯიმნის მომსახურება – რეკომენდაციები

მთარგმნელი თუ თარჯიმანი? ალბათ უფრო მიღებული არის მთარგმნელი, ხოლო თარჯიმანი, როგორც მახსოვს თურქული წარმოშობის სიტყვაა tercüman, თუმცა, ჩემი მოკრძალებული აზრით, უპრიანი იქნება, თუ მთარგმნელს გამოვიყენებთ წერილობითი თარგმანის, ხოლო თარჯიმანს – ზეპირი თარგმნის შემთხვევაში, ისე როგორც ინგლისურ ენაშია შესანიშნავად გამიჯნული Translator – Interpreter.

ზეპირი თარგმანის ორი გავრცელებული ფორმა არსებობს, სინქრონული და თანმიმდევრული თარგმანი.

ზეპირი თარგმანი ზოგადად რთული საქმეა, თუმცა ყველაფერი შედარებითია და ვგონებ, თანმიმდევრული უფრო იოლია ვიდრე სინქრონული.

თანმიმდევრული თარგმანის დროს, თარჯიმანი ელოდება მომხსენებლის/მოსაუბრის წინადადებას/ფრაზას და შემდეგ თარგმნის, შესაბამისად მას აქვს ფიქრის, გააზრების და დასვენების საშუალება.

სინქრონული თარგმანის დროს, მომხსენებლის/მოსაუბრის კვალდაკვალ მიმდინარეობს თარგმანიც. ესე იგი, თარჯიმანს მყისიერად უწევს ინფორმაციის მიღება, გააზრება და მსმენელთათვის მიწოდება. ეს ფორმა ძალიან დამღლელია და როგორც წესი, თარგმნის დროს მინიმუმ ორი თარჯიმანი მუშაობს, 10–15–20 წუთიანი მონაცვლეობით. შეიძლება თარჯიმნების რაოდენობა შეიცვალოს, შეხვედრის, ღონისძიების სპეციფიკიდან გამომდინარე.

ღონისძიების სპეციფიკა გულისხმობს მის ხანგრძლივობას, თემის სირთულეს, მომხსენებლთა რაოდენობას და ენობრივ მრავალფეროვნებას.

სინქრონული თარგმანის დროს, თარჯიმანი ზის სპეციალურად გამოყოფილ ოთახში ან კაბინაში, აღჭურვილია ყურსასმენებით და მიკროფონით. ყურსასმენში ესმის მსმენელთათვის უცხო ენა, ხოლო მიკროფონის დახმარებით თარჯიმნის ხმა გადაეცემა, დამსწრეთა ყურსასმენებს.

არ მახსოვს ბოლოს რა ღონისძიებაზე გახლდით, მაგრამ ყურში ახლაც ჩამესმის თარჯიმნის კივილნარევი ყვირილი, ისეთი ყვირილი, რომ მსმენელებმა, მოიხსნეს ყურსასმენები და ისე უსმენდნენ მომხსენებელს, რამაც ყველა დაგვღალა.

მიზეზი: გაუმართავი ტექნიკური აღჭურვილობა, არაჰერმეტული სათარჯიმნო კაბინა, ამას დამატებული თარჯიმნის ზედმეტად მაღალხმიანობა.

 

როგორ მოვემზადოთ შეხვედრისთვის/ღონისძიებისთვის:

1. კარგი თარჯიმანი

პირველ რიგში უნდა მოძებნოთ კარგი თარჯიმანი, ენის მცოდნე და შესაბამისი გამოცდილებით.

“გაიკითხეთ–გამოიკითხეთ” მეთოდი ხშირ შემთხვევაში მუშაობს, ჯერ ასე სცადეთ. ღია ვაკანსიის გამოცხადება დროს წაგართმევთ და ამას გარდა უნდა გყავდეთ ისეთი ადამიანი, რომელიც მათ ცოდნას და გამოცდილებას შეამოწმებს. სივის არ ენდოთ, ისე როგორც “რუჩქებს”. 😀

“ინგლისური ყველამ იცის” ამ განწყობით ნუ მიუდგებით საქმეს, კარგი თარჯიმნის მოძებნა ძალიან რთულია, მითუმეტეს ისეთის, რომელიც საჭირო დროს თქვენთვის მოიცლით.

თარჯიმანი, რომელიცუკვე   მუშაობს სრული დატვირთვით, არ გამოგადგებათ, ის უბრალოდ არ მოცდება ერთჯერადი სამუშაოსთვის.

ასევე არ გამოგადგებათ მთარგმნელი, რომელიც 80–90% წერილობით თარგმანზე მუშაობს, მას უბრალოდ არ სცალია აქეთ–იქეთ სირბილისთვის (გიდი–თარჯიმანი) და არც ერთჯერადი ღონისძიებისთვის, გარდა ამისა არც იმდენად გამოცდილია ზეპირ თარგმანში.

თქვენ გჭირდებათ ადამიანი, რომელიც უშუალოდ ზეპირ თარგმანზე მუშაობს და მის ძირითად სამუშაოს სწორედ ერთჯერადი ღონისძიებების, შეხვედრების, ტურისტების აკომპანირება წარმოადგენს.

2. თარჯიმნის მთავარი თვისებები

ღონისძიება/შეხვედრისთვის შესაფერის თარჯიმანს, სამი ძირითადი თვისება უნდა ახასიათებდეს:

ა) მდიდარი ლექსიკა ორივე ენაში (ორიგინალის ენა და სამიზნე ენა);

ბ) ორივე ქვეყნის კულტურის შესახებ წარმოდგენა/ინფორმირებულობა;

გ) მეტყველებდეს გარკვევით

დ) საკმარისი გამოცდილება.

3. ტექნიკური გამართულობა

ძალიან მნიშვნელოვანია შეხვედრის ორგანიზებისას კარგად დაგეგმოთ რიგი ტექნიკური საკითხები.

ამისთვის კარგი ტექნიკოსი გჭირდებათ, რომელიც შესაბამისად მოაწყობს სათარჯიმნო კაბინას, გამართავს კაბელებს, გააკონტროლებს ხმას და ა.შ.

როგორც მსმენია, ზოგიერთი ახალი საკონფერენციო დარბაზი უზრუნველყოფილია მსგავსი აღჭურვილობით, სადაც დაზღვეული იქნებით ისეთი ლაფსუსებისგან, როგორიც ზემოთ ვახსენე.

4. მასალების წინასწარ გაცნობა

ღონისძიების კარგი ორგანიზატორი თარჯიმნებს წინასწარ გაუგზავნის მომხსენებლის სიტყვას, დაგეგმილ საპრეზენტაციო მასალას (სლაიდშოუ და ა.შ.), ასევე, სპეციფიკური ხასიათის ღონისძიების შემთხვევაში, ხშირად მიმოქცევადი სპეციფიკურ/თემატური სიტყვების მცირე ლექსიკონს.

კარგი და გამოცდილი თარჯიმანი აუცილებლად შეგეკითხებათ გაქვთ თუ არა ღონისძიების თემის შესახებ რაიმე მასალა და გთხოვთ რომ წინასწარ გაუგზავნოთ (ჩუმად გაგიმხელთ, ეს ერთ–ერთი ინდიკატორია მისი გამოცდილების).

5) დრო

კარგად განსაზღვრეთ ღონისძიების/შეხვედრის დროს, გაითვალისწინეთ რომ სინქრონული თარგმანისას თქვენ ჩვეულებრივზე უფრო ნელა საუბრობთ.

ხოლო თანმიმდევრული თარგმანისას, თუ კი თქვენ გაქვთ ნახევარ საათიანი მოხსენება/სიტყვა, ღონისძიება დაგეგმეთ 1 საათიანი, ვინაიდან თანმიმდევრული თარგმანისას წარმოთქმული სიტყვა, ფაქტობრივად ორჯერ ითქმის, ე.ი. ორჯერ მეტ დროს წაიღებს ღონისძიება.

როგორ უნდა მოიქცეთ ღონისძიების/შეხვედრის განმავლობაში:

1. სათადარიგო მასალა

გაგზავნილი მასალა შეიძლება თან არ აღმოაჩნდეს თარჯიმანს, ან ბოლო წუთს, საპატიო მიზეზების გამო შეიძლება სხვა თარჯიმანი მოგევლინოთ, შეთანხმებულის ნაცვლად.

გარდა ამისა, როგორც ზემოთ ვთქვი, შეიძლება ორი ან მეტი თარჯიმანი მოვიდეს, ამიტომ წინასწარ მოიმარაგეთ სათადარიგო მასალები.

2. ისაუბრეთ ნელა და გარკვევით

თვით პროფესიონალებსაც სჭირდებათ დრო თქვენი ნათქვამის გასაგებად და სამიზნე ენაზე მოსამზადებლად. თუ სწრაფად ისაუბრებთ, ამით ბევრს დაკარგავთ. საჭიროების შემთხვევაში კარგი თარჯიმანი, მსმენელების საშუალებით გეტყვით, რომ ნელა ისაუბროთ.

3. მოერიდეთ სასაუბრო ლექსიკას (კოლოქვიალიზმებს)

ენა მდიდარია კოლოქვიალიზმებით. თვით სრულყოფილ თარჯიმანსაც კი შეიძლება გაეპაროს  ენისთვის დამახასიათებელი მოქნილობა, განსაკუთრებით კი მათ, ვისთვისაც ორიგინალის ენა არ არის მშობლიური ენა (რაც ხშირ შემთხვევაში ასეა).

გამოიყენეთ მარტივი სიტყვები/წინადადებები და მოერიდეთ იდიომებს, ანდაზებს, ასე მაგალითად, “შეაყარე კედელს ცერცვი”, “კოვზი ნაცარში ჩაუვარდა”,  “ლუკმა გავარდა, ჯამში ჩავარდა” და ა.შ.

თქვენს მოხსენებას შეიძლება ძალიან უხდება ზემოაღნიშნული ფრაზები და ამით გარკვეული განწყობის გამოხატვა გსურთ, მაგრამ თარჯიმანს არ აქვს იმის დრო, რომ ასეთი ფრაზების შესატყვისი გაიხსენოს სამიზნე ენაში.

4. კონტაქტი თარჯიმანთან

როგორც წესი, თარჯიმანი თქვენი ხილვადობის არეშია. პერიოდულად შეხედეთ მას, თუ ყველაფერი წესრიგშია განიშნებენ ღონისძიების/შეხვედრის დაწყებამდე შეთანხმებული ჟესტით, ხმამაღლა უნდა ისაუბროთ თუ არა, ნელა უნდა ისაუბროთ თუ არა, და ა.შ.

6. მადლობა

შეხვედრის დასასრულს, საჯაროდ მადლობა გადაუხადეთ თარჯიმანს/თარჯიმნებს,  მათ ხომ უმძიმესი შრომა გაწიეს იმისთვის, რომ მომხსენებელსა და აუდიტორიას შორის ურღვევი კავშირი შემდგარიყო.

შეეცადეთ გაითვალისწინოთ ეს შენიშვნები და რეკომენდაციები, ღონისძიების მოწყობის დროს, სადაც თარჯიმნებიც გჭირდებათ, ამ შემთხვევაში, ღონისძიება ყველა კუთხით საუკეთესო იქნება და მომხსენებლის სიტყვაც იპოვის თავის ადრესატს ისე, რომ არ დაიკარგება თარგმანში.

UNSC სამიტი, 2005წ.

ზედა მარჯვენა კუთხეში, ორ რიგად თარჯიმნების კაბინები

როგორ შევინარჩუნოთ ენერგია თარგმნის დროს

თარგმნის ძირი მწარე არის . . . 

საინტერესო თემა წამოჭრა ჩემმა კოლეგამ პოლონეთიდან, როგორ ვინარჩუნებთ ენერგიას თარგმნის დროს.

მოკლე ვადიანი თარგმანების დროს პრობლემები არ გვაქვს, არ არის მოსაწყენი, დროს მეტ–ნაკლებად ვანაწილებთ, მშვიდად გადავიკითხავთ და მალე ვასრულებთ.

მაგრამ რა ხდება მაშინ, როდესაც გრძელვადიან თარგმანებზე ვმუშაობთ?

პერიოდულად ხდება ისე, რომ დიდ, დაახლოებით 200–300 გვერდიანი ან მეტი მოცულობის თარგმანზე მიწევს მუშაობა. შესაბამისად, ყოველდღე, მონოტონურად, ვთარგმნი, დილიდან საღამომდე, ხოლო ბოლო კვირას, როდესაც უკვე ყველანაირი ადამიანური რესურსი იწურება და ავტომატს ვემსგავსები, ღამის რეჟიმზეც გადავდივარ. ყოფილა შემთხვევა, როდესაც ორი დღე–ღამე ვთარგმნიდი შეუჩერებლად და გარკვეული პრობლემებიც შემიქმნა ჯანმრთელობის მხრივ.

როგორ დავეხმაროთ საკუთარ თავს ამ დროს და როგორ შევინარჩუნოთ ენერგია, რთული საკითხია და გამოცდილებით მინდა გითხრათ რომ ძნელად შესასრულებელი.

რა არის მნიშვნელოვანი?              

1) შეისვენეთ   

თქვენი მონდომება და მცდელობა, რაც შეიძლება მეტი დრო დაუთმოთ და მალე დაასრულოთ, იმთავითვე მცდარია. ასე უფრო მალე ამოიწურება თქვენი რესურსები. ამიტომ ეცადეთ, დღის განმავლობაში თარგმნის დროს, მოკლევადიანი თაიმაუთები აიღოთ, წამოწვეთ, იაროთ აქეთ–იქეთ, გახვიდეთ სუფთა ჰაერზე, აივანზე, ეზოში, მოუსმინოთ მშვიდ მუსიკას ან უბრალოდ სიჩუმეში დაისვენოთ.

2) დალიეთ წყალი

დაახლოებით იგივე რჩევაა, როგორც ერთ–ერთ ფილმში “Don’t forget to breath”, დილით ყავა კარგია, მაგრამ დღის განმავლობაში ენერგიის აღდგენის მიზნით ნუ მიეძალებით, სცადეთ ან შაქრიანი წყალი ან უბრალოდ ლიმნის ნაჭრებით. ნამდვილად უკეთესი შედეგის მომტანია, ვიდრე ყავა – (მიუხედავად იმისა, რომ ძალიან მიყვარს ყავა).

3) კვება  

მუდმივად გშიათ მუშაობის დროს? ამაში უცნაური არაფერია, ადვილად იფიტებით და გონებრივი მუშაობის დროს ბევრ კალორიას კარგავთ. მაგრამ ამას ნოყიერი და მძიმე საჭმელი არ უშველის, მითუმეტეს ხშირად. დაჭერით სხვადასხვა სახეობის ხილი და მოიდგით კომპიუტერთან, ასევე უმარილო თხილი ან/და შოკოლადის ფილა.

4) დრო

ეცადეთ რაციონალურად გაანაწილოთ, ნუ ეცდებით 5 საათის საქმე 2 საათში მორჩეთ ან პირიქით 5 საათის საქმე 7 საათში. თუ პერიოდულად შესვენების მიზნით, ელ–ფოსტას ან ფეისბუქს ამოწმებთ, ეს იმას ნიშნავს, რომ თქვენ საკმარისად არ მუშაობთ, ეს ყველაზე ცუდი ნაბიჯია, ვინაიდან ნახევარ საათს, საათს ისე დაკარგავთ ვერც გაიგებთ.

5) ივარჯიშეთ

ვარჯიში ყველაზე ეფექტურია ასეთი სამუშაოს დროს, როდესაც ორი დღე–ღამე ზედიზედ ვთარგმნიდი, კიდურები გამისივდა, 5–5 წუთით რომ მევარჯიშა, ასე არ დამემართებოდა.

გააკეთეთ რამდენიმე სწრაფი ბუქნი, ხელების მოძრაობა, გაიჭიმეთ ან ჩართეთ მუსიკა და იცეკვეთ.

6. მრავალფეროვნება

როგორც ვთქვი, გრძელვადიან პროექტებზე რამდენიმე კვირა ვმუშაობ, ერთფეროვანი თემები ძალიან მოსაბეზრებელია, რიგ მომენტებში “ტვინი გეკეტება” და ძალიან გიჭირს თარგმნა. ამიტომ ნუ შეჩერდებით ერთ თემაზე, მოწყდით ცოტა ხნით კომპიუტერს, თან შეისვენეთ და უყურეთ რამე ფილმს ან მოამზადეთ კერძი, ამით, ასე ვთქვათ ტვინს “გადაახალისებთ” და ისევ დაუბრუნდებით თარგმანს.

7. კენწეროში გატკბილდების 

ადამიანები ვართ და ყველაფერს ჩვენი სიამოვნებისთვის ვაკეთებთ, ნუ ხშირ შემთხვევაში მაინც. შეიძლება ასეთი მძიმე მუშაობის დროს, ფიქრობთ, “რა იქნებოდა სხვა პროფესია მქონოდა ან სხვა სამსახური, 10:00–დან 7:00 საათამდე, შაბათ–კვირას დასვენებით”, განდევნეთ ასეთი ფიქრები და წარმოიდგინეთ სასიამოვნო ბონუსი. ყოველი დიდი პროექტის შემდეგ ვფიქრობ, სად ვიმოგზაურებ და რით დავასაჩუქრებ ჩემს თავს ამდენი შრომის შემდეგ.

ვნახოთ, ვნახოთ წელს ინდოეთს ვუმიზნებ . . . . 🙂 არ არის სასიამოვნო განუწყვეტლად, ერთი და იგივე თარგმანზე მუშაობა, მაგრამ წინ თუ ინდოეთი მელის, რატომაც არა . . .

 

სოციალური მედია მარკეტინგი მთარგმნელებისთვის

რას ნიშნავს დამოუკიდებელი მთარგმნელი, იგივე ფრილანსერი? და რას ნიშნავს ზოგადად იყო მთარგმნელი?

ბევრი თქვენგანი ალბათ ფიქრობს, რომ ჩვენთვის ვსხედვართ ვთარგმნით, ვთარგმნით და სხვა არაფერი გვეხება. სინამდვილეში, საქმე სულ სხვაგავრად არის, დღეს მთარგმნელი იგივე ბიზნესმენია, მთელი თავისი ატრიბუტიკით: ბუღალტერიის წარმოება, საოფისე ფართი, იჯარა, მომარაგება, მარკეტინგი, კლიენტებთან ურთიერთობა, მათი მოზიდვა და ა.შ.

სახელმწიფოსგან კი მხოლოდ ბუტაფორიული ხელშეწყობა, რომელიც ფრიად არარენტაბელურია მთარგმნელობით პრაქტიკაში.

მთავარი გამოწვევა კლიენტების მოზიდვა, მათი შენარჩუნება და რაც უმნიშვნელოვანესია, მათთვის მარტივად ხელმისაწვდომი უნდა იყოთ – თქვენი მოძებნა არ უნდა იყოს რთული.

XXI საუკუნეში კი, ვერაფერი ჩაანაცვლებს ინტერნეტს ამ გამოწვევისთვის თავის გასართმევად; ეს არის  მძლავრი საშუალება ნებისმიერი ფრილანსერისთვის და მცირე ბიზნესისთვის, თუ იცნობთ გამოყენების წესებს და გაქვთ წარმოდგენა იმის შესახებ, თუ რას ელით ამ საშუალებებისგან.

ბევრი ფრილანსერი მთარგმნელი კვლავაც ფიქრშია გამოიყენოს თუ არა სოციალური მედია მარკეტინგი, იმუშავებს თუ არა, გამოადგება თუ არა  . . .

საქართველოს რაც შეეხება, ბევრს წარმოდგენაც არ აქვს ამის შესახებ ან თუ შეხება აქვს სოციალური მედიის სხვადასხვა საშუალებებთან (Facebook, Twitter, Linkedin და ა.შ.) არ იცის როგორ გამოიყენოს თავისი საქმიანობისთვის.

მაგრამ არც ისეა საქმე, რომ სოციალური მედია სასწაულებს მოახდენს და გაგიჩენთ უამრავ პოტენციურ თუ ფაქტობრივ მომხმარებელს, ნებისმიერ შემთხვევაში მთავარი ფსონი თქვენს პროფესიონალიზმე და ოპერატიულობაზე დევს.

ნაბიჯი 1 – რა გჭირდება/რა გსურს?

ბევრმა არ იცის რა სურს და რისი გაკეთება შეუძლია ან არ შეუძლია სოციალურ მედია მარკეტინგს მათთვის და მათი საქმიანობისთვის.

თითოეული დამოუკიდებელი ბიზნესი ერთმანეთისგან განსხვავდება – დამწყებ მთარგმნელს და მთარგმნელს 30 წლიანი სამუშაო პრაქტიკით, რომელიც სოლიდური და ლოიალური კლიენტებით გამოირჩევა, ერთნაირი მიზნები და საჭირობები არ აქვთ.

ასე რომ, პირველ რიგში, თქვენს თავს დაუსვით კითხვა : “რა გჭირდებათ?”

  • იქნებ უბრალოდ კოლეგების გაცნობა მსოფლიოს მასშტაბით და იდეების გაზიარება
  • იქნებ ახალი მიმართულებით გსურთ მუშაობის დაწყება, მაგალითად, სპეციფიკური მთარგმნელობითი საქმიანობა, ტრეინინგ შესაძლებლობების გამოყენება და ა.შ.
  • იქნებ მთარგმნელთა ჯგუფის შექმნა გსურს, რომელიმე კლიენტისთვის?
  • იქნებ უფრო მეტი კლიენტის მოზიდვა გსურს
  • და ა.შ.

ნაბიჯი 2:  რას გთავაზობს სოციალური მედია

მას შემდეგ, რაც ჩამოყალიბდებით და გაარკვევთ რა გსურთ ან რა გჭირდებათ, მნიშვნელოვანია იმის გარკვევაც, შეუძლია თუ არა სოციალურ მედია მარკეტინგს თქვენი მოთხოვნების და სურვილების დაკმაყოფილება:

  • ონლაინ რეპუტაციის შემუშავება & მართვა
  • ხელმისაწვდომობა & საძიებო სისტემების ოპტიმიზაცია
  • პირდაპირი კავშირი პოტენციურ მომხმარებლებთან
  • კონტაქტების დამყარება კოლეგებთან და კლიენტებთან (და თან დამეგობრება)
  • გადმოცემის,მომხმარებლებს შორის ინფორმაციის ურთიერთგაზიარების ძალა
  • უახლესი ამბები, საშუალებები და ტენდენციები თქვენს სფეროში;

გაითვალისწინეთ რამდენიმე დეტალი:

მომხმარებლის გამოხმაურება:  თვალი ადევნეთ და უპასუხეთ, შეკითხვებს, კომენტარებს და ა.შ. ნებისმიერი დადებითი გამოხმაურება უკვე ძალიან კარგია.

იყავით პროფესიონალი, დაიცავით ქსელური ეტიკეტი, გარდა გადაუდებელი საჭიროებისა, მომხმარებლებთან კომუნიკაციისას არ არის რეკომენდებული ზედმეტი ძახილის (!!!!!!!) და კითხვის ნიშნების (?????), ასევე ქეფსლოქის  და ლათინური ანბანის გამოყენება, როდესაც ქართულად პასუხობთ.

სტატუსების განახლებისას იყავით ნოვატორი, ორიგინალური და საინტერესო, ეცადეთ თავი არ მოაბეზროთ თქვენს მეგობრებს/მომხმარებლებს/დაინტერესებულ პირებს, ვფიქრობ, მათ არ დააინტერესებთ, როგორ გაგერღვათ წინდა, მანქანიდან გადმოსვლის დროს.

თუ არ შედიხართ მომხმარებლებთან ურთიერთობაში ან არ პასუხობთ უარყოფით გამოხმაურებას, ეს თქვენს რეპუტაციას ძალიან ავნებს, პირდაპირ მიანიშნებს თქვენს არაპროფესიონალურ მიდგომაზე და გულწრფელად, რომ გითხრათ – თქვენს სიზარმაცეზე.

ეს მარტივი და უფასო, მაგრამ პროფესიონალური საშუალება უფრო და უფრო გლობალურად გამოიყენება, ასევე ხელს უწყობს თქვენი ბლოგის თუ ვებგვერდის  (სასურველია ან ერთი გქონდეთ ან მეორე, ან ორივე) ტრაფიკის გაზრდას (ვიზიტორების რაოდენობას).

რას გაიღებთ სოციალურ მედია მარკეტინგში წარმატების სანაცვლოდ?

თქვენ გაიღებთ ყველაზე ძვირფასს, დროს და რესურსებს ქსელში აქტიური მუშაობისთვის, მომხმარებლების საპასუხოდ და მათთვის ახალი ინფორმაციის, კონტენტის შეთავაზებისთვის.

შედეგი: სამწუხაროდ, ფაქტობრივად შეუძლებელია გააკონტროლოთ თუ რამდენი ბიზნეს გარიგება (თარგმანის შეკვეთა) მოიპოვეთ თქვენი მარკეტინგული სვლების შედეგად.

ჩემი გამოცდილებით, შემიძლია ვთქვა თუ რამდენად გაიზარდა ჩემი ახალი ნაცნობ–მეგობრების რიცხვი და მათგან რამდენი გახდა ჩემი ფაქტობრივი კლიენტი ან არის/იქნება პოტენციური კლიენტი.

და ბოლოს, სოციალური მედიის ბირთვი ურთიერთობებია, დაამყარეთ, ხელი შეუწყეთ და შეინარჩუნეთ ეს ურთიერთობები, ოღონდ ნუ გადაამლაშებთ, ვინაიდან, სოციალური მედია მხოლოდ სწორად გამოყენების შემთხვევაში იქნება ძალიან ეფექტური საშუალება თქვენი და თქვენი ბიზნესის განვითარებისთვის.

საჩუქარი თარჯიმანს

რა გაჩუქოთ? –უცვლელი კითხვა ყოველ დაბადების დღეზე, შეიძლება თქვენსკენაც ასეა.

ფესვგადგმული მოსაზრების თანხმად, უმრავლესობა ფიქრობს, რომ ახალი ლექსიკონის დანახვაზე სიხარულისგან ელდა მეცემა. ახალი ლექსიკონი რა თქმა უნდა სასიამოვნოა, მაგრამ ელდანარევი ნამდვილად არა. 😀 წიგნებს ჩემი სახსრებითაც იმდენს ვყიდულობ, წლიდან წლამდე ვერც კი ვასწრებ კითხვას, მაგრამ საჭირო დროს, სასურველი წიგნი ხელის გაწვდენის მანძილზე მეგულება. That’s the point.

საჩუქარზე ჭმუნვამ რომ არ დაგღალოთ, გთავაზობთ სიას:   

 1. კალამი

მერე რა, რომ მეტწილად კლავიატურაზე ვაკაკუნებ, ახალი და ლამაზი კალამი ძალიან გამიხარდება, თან პერიოდულად ვიყენებ კიდეც. 😉

2. წიგნის ან ლეპტოპის სადგარი

ყველაზე სასურველი საჩუქარი! ამ ნივთის საშუალებით შემიძლია სავარძელში, საწოლში, პუFში ან სადმე სხვა მოხერხებულ ადგილას დავიდო წიგნი, ლეპტოპი ან საწერი საშუალება. (Bed Table)

მაგალითად ასეთი 🙂

3. ბლოკნოტი

ამ ნივთით ხშირად მანებივრებს ხან სეზანი, ხან თიბისი ბანკი, ამ უკანასკნელმა წელს ძალიან საინტერესო ბლოკნოტი მაჩუქა, თითოეული თვის შესაბამისი მოთხრობით . . .

მართალია, ორიოდე მოთხრობის გამოკლებით დანარჩენი რიგითი სკოლის მოსწავლის თავისუფალი თემის დონეს ვერ სცილდება, მაგრამ ბლოკნოტი წიგნად და წიგნი ბლოკნოტად – იდეა შესანიშნავია. მე მომეწონა. მადლობა თიბისის.

4. თერმო ჭიქა

გამომადგება ყავისთვის, ჩაისთვის და ა.შ. ბიბლიოთეკაში ან ნებისმიერ სხვა ადგილას, ასევე მაშინ როცა დრო არ მაქვს ხშირ–ხშირად მოვიდუღო ყავა. ❤

5. მასაჟის ან SPA აბონემენტი

ჩემს მადლს მოისხამთ, თუნდაც ერთ დღიანი აბონემენტი რომ მაჩუქოთ 😀

არაფერია ამაზე სასიამოვნო და სასარგებლო კომპიუტერთან დიდი ხნის მუშაობის შემდეგ.

მართალია ყოველთვის ვგეგმავ, აი ახლა ამ თარგმანს მოვრჩები და წავალ, მაგრამ ერთ თარგმანს მეორე მოსდევს და არ გამოდის და რომ მაჩუქოს ვინმემ წავალ ნამდვილად 😀

პ.ს. 6. ლეპტოპის განახლებაც მინდა და დავწერ მაინც, რა ვიცი რა ხდება :D

 

პ.პ.ს. თქვენ თქვენი ვერსიები წარმოადგინეთ კომენტარებში, თუ არ დაგეზარებათ 😉

გრამატიკული ასპექტი თარგმანში (გაგრძელება)

ვაგრძელებთ წინა პოსტში დაწყებულ თემას და ვსაუბრობთ ქართული და ინგლისური ენების გრამატიკული ასპექტების თანხვედრის ან შეუსაბამობის შესახებ, ამ ენებიდან თარგმანის დროს.

ქართულ კონსტრუქციებში, მოქმედებით გვარში გარდაუვალი ზმნის მიმღეობასთან იხმარება არა “have”, არამედ “be”, რაც ინგლისურშიც შემორჩენილია გადაადგილების აღმნიშვნელ ზმნებთან. მაგ.:

He has gone.

He is gone.  – ის წასულია

რაც შეეხება ვნებით გვარს, ქართულ კონსტრუქციაში ხდება ინგლისური სრული და განუსაზღვრელი დროების ერთ ფორმად ნიველირება, ე.ი. ერთნაირად თარგმნა.

მაგ.: I have been invited to the restaurant.  –

მე დაპატიჟებული ვარ რესტორანში.  მე დამპატიჟეს რესტორანში.  

ქართული ენის თავისებურება, კერძოდ ის, რომ ჩვენ გვაქვს ზოგი ზმნის ორი წარსული მიმღეობა, ინგ. თარგმანში ნიველირდება. მაგ.:

The milk has been boiled – რძე უკვე ადუღდა = რძე ადუღებულია = რძე ანადუღარია. 

ე.ი. აწმყო და წარსული დროის თარგმანებში, როგორც ვხედავთ ფიგურირებს:

1. ჩვეულებრივი აწმყო, წარსული და მომავალი დროის ფორმები, წყვეტილი;

2. I და II თურმეობითი;

3. ინგლისური პერფექტული კონსტრუქციის ბადალი ქართული კონსტრუქცია.

მაგრამ, როგორც ვიცით მომავალი თურმეობითი არ არსებობს და მომავალი დროის თარგმანებში თურმეობითი კომპონენტი არ არსებობს. მაგ.:

The boy has done his lessons.

1. ბიჭმა უკვე ისწავლა გაკვეთილები.

2. ბიჭს უსწავლია გაკვეთილები.

3. ბიჭს ნასწავლი აქვს გაკვეთილები.

The boy had done his lessons, when we came.

1. ბიჭმა უკვე ისწავლა, სანამ ჩვენ მივიდოდით.

2. ბიჭს გაკვეთილები ესწავლა, სანამ ჩვენ მივიდოდით.

3. ბიჭს ნასწავლი ჰქონდა გაკვეთილები, ჩვენ რომ მივედით.

The boy will have done his lessons, when we came.

1. ბიჭი ისწავლის სანამ ჩვენ მივალთ.

2. არ არის.

3. ბიჭს ნასწავლი ექნება ჩვენ რომ მივალთ.

სპეციალური აღნიშვნის ღირსია ე.წ. მომავალი წარსულში დრო, რომელიც წარმოადგენს მომავალს არა აწმყოს პოზიციიდან, აწმყოსთვის, არამედ წარსულის რომელიმე წერტილისთვის.  ასეთივე დროის ფორმა გვაქვს ქართულშიც, ოღონდ მას კავშირებითი კილოს ფორმას უწოდებენ. მაგ.:

The child promised that he would not go out. (Future-in-the-past)

If the boy had the book, he would study. (subjunctive mood)

1. ბავშვმა პირობა დადო, რომ ის არ გავიდოდა გარეთ.

2. ბიჭს რომ წიგნი ჰქონოდა ის კარგად ისწავლიდა.

ე.წ. ეს ფორმა ინგლისურსა და ქართულში ერთნაირად ფუნქციონირებს, ერთ შემთხვევაში თხრობითი კილოს მომავალი დრო, მეორეში კი კავშირებითი კილოს ფორმა.

აქვე უნდა აღვნიშნოთ, რომ თუ მომავალი წარსულში დროით აღნიშნული მოქმედება ისევ მომავალია ან კვლავ აწმყოა, მისი ქართულად თარგმანი სხვა ფორმებით ხდება. კერძოდ, წინადადება: “The man said that he would come on Monday” და ეს “ორშაბათი” ჯერ არ დამდგარა, ჩვენ მას ქართულად ვთარგმნით ჩვეულებრივი მომავალი დროის ფორმით, “კაცმა თქვა, რომ ის ორშაბათს მოვა”, ან თუ ეს ორშაბათი დღესაა, მაშინ “კაცმა თქვა, რომ დღეს მოდის აქ”.

ამგვარად ხედავთ, რომ ერთი ენიდან მეორე ენაზე თარგმნა საკმაოდ შრომატევადი საქმეა, მოითხოვს დიდ დროს და ენერგიას, ამოცანა განსაკუთრებით რთულდება, როდესაც ვთარგმნით ლიტერატურულ ნაწარმოებს, სადაც გარდა ლექსიკური, გრამატიკული ასპექტების თანხვედრაზე მუშაობისა, აუცილებელია ნაწარმოების ავტორის შესწავლა, მისი მოღვაწეობის პერიოდის, ეპოქის გაცნობა (მცირე დოზით ჩვენი თანამედროვე მწერლის ნაწარმოების თარგმნისას და დიდი დოზით გასული საუკუნეების მწერლების შემთხვევაში) და შემდეგ ამ ყველაფრის შესაბამისი და ადექვატური მორგება მასპინძელ ენაში.

გრამატიკული ასპექტი თარგმანში

მოყვარულის თუ პროფესიონალის დონეზე სწავლობთ ენას, გრამატიკის ცოდნას დიდი მნიშვნელობა ენიჭება, თუმცა სიღრმისეულად სწავლა მოგიწევთ უფრო მეტად მაშინ თუ კი გსურთ მიაღწიოთ პროფესიონალის დონეს შესაბამის სფეროში.

არ აქვს მნიშვნელობა სკოლაში ასწავლით, უნივერსიტეტში თუ თარჯიმანი ხართ, სიტყვების მარაგი და მდიდარი ლექსიკა თავისთავად მნიშვნელოვანია და მისი გამდიდრება ყოველდღიური მუშაობის პრეროგატივაა, მაგრამ განსაკუთრებული ყურადღება უნდა გაამახვილოთ გრამატიკულ ასპექტებზეც, მის გარეშე ხომ უბრალოდ ვერ გამოიყენებთ არსებულ ცოდნას, ან თუ გამოიყენებთ, მხოლოდ შეცდომებით.

როგორც ზემოთ აღვნიშნე, ლექსიკა, სანამ გრამატიკის განკარგულებაში გადავიდოდეს, ერთგვარ უძრავ ქონებას წარმოადგენს და მხოლოდ გრამატიკული დამუშავების შემდეგ იძენს საკომუნიკაციო ღირებულებას და იქცევა მეტყველებად.

გრამატიკა თავის მხრივ, როგორც გარკვეული მორფოლოგიური და სინტაქსური კატეგორიების ერთობლიობა, როგორც გარკვეული წესების კრებული, ზოგადად ადამიანის აზროვნების ნაყოფია და ძირითადად ერთნაირია ყველა ენაში. თუმცა, ცხადია, ამა თუ იმ ენის გრამატიკას მხოლოდ ამ ენისთვის დამახასიათებელი ნიშან–თვისება აქვს.

ინგლისური და ქართული გრამატიკული სისტემების ზოგადი შეპირისპირებითი ანალიზი დაახლოებით ასეთ სურათს გვთავაზობს:

როგორც ქართულ, ასევე ინგლისურ არსებით სახელს 2 გრამატიკული გატეგორია აქვს, ესენია: რიცხვი და ბრუნვა. გრამატიკული სქესის კატეგორია ამ ენებისთვის უცხოა. განსხვავება გვაქვს ამ ენების ბრუნებათა სისტემებში. კერძოდ, ქართულს 7 ბრუნვა აქვს, ინგლისურს კი მხოლოდ 2 და ისიც ისეთ თავისებურებებს ავლენს, რომ ზოგი გრამატიკოსი საერთოდ უარყოფს მის არსებობს. საფუძვლად ასახელებს იმას, რომ ამ ბრუნვაში ჩაისმის არა მხოლოდ ცალკეული სიტყვა, არამედ შესიტყვება და მთელი წინადადებაც კი. მაგ.:

Bob and Jane’s wish.

The man there came yesterday’s son is my friend.

რაც შეეხება სხვა ქართული ბრუნვების მნიშვნელობებს, ისინი ინგლისურში გადმოიცემა ერთი და იგივე საზოგადო ბრუნვით სხვადასხვა წინდებულების დახმარებით ან/და სიტყვათა ადგილმდებარეობით წინადადებაში. მაშასადამე, არსებითი სახელების თარგმნა ამ ენებიდან ურთიერთში, არავითარ პრობლემას არ წარმოადგენს.

როდესაც ერთხელ უკვე გამოყენებული  არსებითი სახელის ნაცვლად გამოიყენება პირის ნაცვალსახელები, სადაც 3 სქესი გაირჩევა, ჩვენ ამ ნაცვალსახელებსაც ძალიან ხშირად არსებითი სახელებით ვთარგმნით თუ არ გვინდა რომ დაიკარგოს სქესის გამოხატვის ფაქტორი.

ზედსართავ სახელებს, რიცხვით სახელებს და ზმნიზედებს შორის კარდინალური განსხვავებები არ აღინიშნება, გარდა იმისა, რომ ინგლისურში არსებობს ე.წ. მდგომარეობის აღმნიშვნელი სახელები, როგორიცაა asleep, awake, afraid, რომლებიც ინგლისურში მხოლოდ პრედიკატივის როლში გვევლინებიან, მათი შესატყვისი ქართული ზედსართავი სახელები კი მხოლოდ განსაზღვრებად გამოიყენებიან ან/და მათი თარგმნა ხდება შესაბამისი ზმნების გამოყენებით; მაგ.:

Tom is asleep – თომს ძინავს.

Kate is awake – ქეითს ღვიძავს.

მთავარ შეუსაბამობას ინგლისური და ქართული გრამატიკების შეპირსპირებისას ჩვენ ვხედავთ დროთა სისტემებში. კერძოდ, ქართული წინადადება “მე ვკითხულობ” ინგლისურად სამ ვარიანტად ითარგმნება:

1. I read.

2. I am reading.

3. I have been reading.

განგრძობითობის გამოხატვა შეგვიძლია სხვადასხვა ზმნიზედების მოშველიებით ან/და სხვადასხხვა სიტყვებით.

მამაჩემი ყოველდღე დაფრინავს ნიუ იორკში.

My father flies to New York everyday.

My father always flies to New York.

He is flying to New York today – ის დღეს მიფრინავს ნიუ იორკში.

My son goes to school everyday except weekends  –

ჩემი ვაჟი ყოველდღე დადის სკოლაში, გარდა შაბათ–კვირისა.

My son is going to school now. – ჩემი ვაჟი სკოლაში მიდის.

განსაკუთრებული ყურადღების ღირსია ინგლისური perfect-ის ქართულად თარგმნის საშუალებები. perfect-ის დროები ქართულად შეიძლება ითარგმნოს შესაბამისი აწმყო, წარსული და მომავალი დროების ფორმებით, მაგ.:

Julie has read this book. 

1. ჯულიმ უკვე წაიკითხა ეს წიგნი.

2. ჯულის წაუკითხავს ეს წიგნი. (თურმე)

3. მას წაკითხული აქვს ეს წიგნი.

ბოლო წინადადებაში იგივე შემადგენლობა გვაქვს რაც ინგლისურში ანუ გვაქვს ზმნა have-ის და ძირითადი ზმნის წარსული დროის მიმღეობის კომბინაცია. ესე იგი  აქ ჩვენ საქმე გვაქვს ფორმისა და მნიშვნელობის სრულ თანხვედრასთან, რადგან, როგორც ინგლისურში, ასევე ქართულში მნიშვნელოვანია არა მოქმედების შესრულების დრო, არამედ ფაქტის აღნიშვნა, მოქმედების შედეგის ხაზგასმა და არა თვით მოქმედებაზე ყურადღების გამახვილება, რა შემთხვევაშიც საჭირო იქნებოდა შესრულების დროის მითითებაც.

გაგრძელება მომავალ პოსტში 😉