Lost In Translation

გრამატიკული ასპექტი თარგმანში (გაგრძელება)

ვაგრძელებთ წინა პოსტში დაწყებულ თემას და ვსაუბრობთ ქართული და ინგლისური ენების გრამატიკული ასპექტების თანხვედრის ან შეუსაბამობის შესახებ, ამ ენებიდან თარგმანის დროს.

ქართულ კონსტრუქციებში, მოქმედებით გვარში გარდაუვალი ზმნის მიმღეობასთან იხმარება არა “have”, არამედ “be”, რაც ინგლისურშიც შემორჩენილია გადაადგილების აღმნიშვნელ ზმნებთან. მაგ.:

He has gone.

He is gone.  – ის წასულია

რაც შეეხება ვნებით გვარს, ქართულ კონსტრუქციაში ხდება ინგლისური სრული და განუსაზღვრელი დროების ერთ ფორმად ნიველირება, ე.ი. ერთნაირად თარგმნა.  Continue reading

Advertisements

გრამატიკული ასპექტი თარგმანში

მოყვარულის თუ პროფესიონალის დონეზე სწავლობთ ენას, გრამატიკის ცოდნას დიდი მნიშვნელობა ენიჭება, თუმცა სიღრმისეულად სწავლა მაშინ უფრო მოგიწევთ, თუ კი გსურთ პროფესიონალის დონეს მიაღწიოთ შესაბამის სფეროში.

არ აქვს მნიშვნელობა სკოლაში ასწავლით, უნივერსიტეტში თუ თარჯიმანი ხართ, სიტყვების მარაგი და მდიდარი ლექსიკა თავისთავად მნიშვნელოვანია და მისი გამდიდრება ყოველდღიური მუშაობის პრეროგატივაა, მაგრამ განსაკუთრებული ყურადღება უნდა გაამახვილოთ გრამატიკულ ასპექტებზეც, მის გარეშე ხომ უბრალოდ ვერ გამოიყენებთ არსებულ ცოდნას, ან თუ გამოიყენებთ, მხოლოდ შეცდომებით. Continue reading

სტილისტური ასპექტები თარგმანში

თავდაპირველი მნიშვნელობით სტილი გულისხმობდა გასანთლულ დაფაზე სიტყვების ამოსაკაწრავ წვერწამახულ ჩხირს.  შემდეგ იგი ეწოდა წერის მანერას, აზრის გამოთქმის მანერას, აქედან გადავიდა ჩაცმულობაზე, ვარცხნილობაზე, არქიტექტურაზე.

მაშასადამე, ზოგადად სტილი დღეს ნიშნავს იმას, რითაც ერთი ქმედება თუ ნამოქმედარი გამოირჩევა მსგავსი  ქმედებებისა თუ ნამოქმედეარისგან. ამ გამორჩეულობას ქმნიან გამორჩეული ადამიანები, შემოქმედებითი ნიჭის მქონენი, რომლებიც ითვალისწინებენ, ყოველ შემთხვევაში უნდა ითვალისწინებდნენ ამ ნამოქმედარის მომხმარებელთა გემოვნებას და ბუნებრივია აქ გასათვალისწინებელია თვით ობიექტის თავისებურებებიც. მაგ. რა უკიდეგანო ფანტაზიაც არ უნდა ჰქონდეს დიზაინერს, იგი ვალდებულია ტანსაცმელს გაუკეთოს ხელ–ფეხისა და თავის გასაყოფი.

ლინგვისტიკაში სტილი ეწოდება აზროს გამოთქმის ფონეტიკურ, ლექსიკურ და გრამატიკულ საშუალებათა სისტემას; ლიტერატურაში ძირითადად 2 სტილის შესახებ საუბრობენ: სასაუბრო და წიგნური სტილი.

სასაუბრო სტილი თავის მხრივ სამ ნაწილად იყოფა: Continue reading

თბილისის დეკლარაცია – 1977

მსოფლიოს პირველი სამთავრობათშორისო კონფერენცია გარემოსდაცვით სფეროში განათლების შესახებ ჩატარდა გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერების და კულტურის ორგანიზაციის (UNESCO) მიერ გაეროს გარემოსდაცვით პროგრამასთან (UNEP) ერთად; აღნიშნული კონფერენცია ჩატარდა თბილისში, საქართველო (სსრკ), 1977 წლის 14–26 ოქტომბერს.

კონფერენციაში მონაწილეობდნენ: დელეგატები 66 წევრი ქვეყნიდან და დამკვირვებლები ორი არაწევრი ქვეყნიდან; ასევე – გაეროს რვა სააგენტოს და პროგრამის  წარმომადგენლები და დამკვირვებლები. სამი სხვა სამთავრობათშორისო ორგანიზაცია და 20 საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია.  Continue reading

რატომ უნდა ვთარგმნოთ უფასოდ

“იქნებ ცოტა დააკლოთ, ბევრი მექნება სათარგმნი სამომავლოდ”

“აუჰ! რატომ ასე ძვირი, სულ რამდენიმე წინადადებაა სათარგმნი, შემდეგ მეორდება, დანარჩენი კი ცხრილებია” (!)

“რას აკეთებთ განსაკუთრებულს, სხედხართ კოხტად კომპიუტერთან და უკაკუნებთ”

მსგავს ფრაზებს მრავლად მოისმენთ იმ ადგილას, სადაც მე ვმუშაობ. სამწუხაროა, მაგრამ ფაქტია, მომხმარებლების მნიშვნელოვანი ნაწილი ალმაცერად უყურებს ჩვენს საქმიანობას და მიაჩნია, რომ ის გაცილებით იაფია, ვიდრე ჩვენ ვაფასებთ, არადა ჩვენ გაცილებით იაფად ვაფასებთ ვიდრე ღირს რეალურად ჩვენი შრომა.

მარტა სტელმაჟაკის, ჩემი პოლონელი კოლეგის მსგავსად, სიმართლე გითხრათ ფასდაკლებას სულ უფასოდ თარგმნა ჯობია. იმას მაინც ფიქრობ ვიღაცას კეთილად დაეხმარე და მადლობას გეტყვის ფასდაკლების გარეშე (ან არ გეტყვის). ამგვარად, იმას მაინც არ აფიქრებინებ ხალხს, რომ აი, თურმე შესაძლებელი ყოფილა ფასდაკლება და ესე იგი ასეც ღირს შენი შრომა. Continue reading

8 მითი თარჯიმნების შესახებ

1. თარჯიმანი = ქალი

თარჯიმნები მხოლოდ ქალები არიან, რადგან მხოლოდ ისინი არიან ლინგვისტური ნიჭით დაჯილდოებულნი. მამაკაცებისგან განსხვავებით ქალები უფრო მომთმენი ხასიათით გამოირჩევიან.

ეს ასე არ არის, მართალია პროცენტულად, ალბათ უფრო მეტი ქალი თარჯიმანი შეგვხდებათ, მაგრამ მამაკაცი თარჯიმნებიც არიან და გონებრივის გარდა, შეიძლება ითქვას უფრო მეტი ფიზიკური რესურსი აქვთ, განსაკუთრებით ზეპირი თარგმანებზე მუშაობის დროს.

2. თარჯიმანი + სათვალე

თარჯიმნები ძალიან ბევრს კითხულობენ და წერენ, დიდ დროს ატარებენ კომპიუტერთან, ხშირად ღამეების გათევაც უწევთ . . . ნაკლებად ხშირად ღამისთევა ერთმანეთს მისდევს, ასე რომ ისინი აუცილებლად ატარებენ სათვალეს!

თუ თქვენ თარჯიმანი ხართ და არ ატარებთ სათვალეს, გადაიღეთ სურათი ან/და დაწერეთ ბლოგპოსტი, ამგვარად დაამსხვრევთ მითს თარჯიმნისა და სათვალის განუყრელობის შესახებ.

პ.ს. არ ვატარებ სათვალეს 😉
Continue reading

Bing თარჯიმანი

ბინგი და Fეისბუქი დაძმობილდნენ და გაუდგნენ გზას; ძმურად მოგზაურობის შედეგებიც სახეზეა, მაგალითად ბინგის რუქა, რომლის მეშვეობით Fეისბუქზე მარტივად აფიქსირებთ თქვენს ადგილმდებარეობას;

Fეისბუქის გვერდებზე ახლა უკვე ბინგის თარჯიმანიც გამოჩნდა. ეს სიახლე Fეისბუქის მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს „translate“ ღილაკზე დაწკაპუნებით თარგმნონ ნებისმიერი კონტენტი; ახალ სერვისს, როგორც აღვნიშნე უზრუნველყოფს Bing Translator/Microsoft Translator.  Continue reading

ბლოგი მზადების პროცესშია

პერიოდულად შემოგთავაზებთ თარგმანებს, სიახლეებს მთარგმნელობით და სხვა მასთან დაკავშირებულ სფეროებში, გაგიწევთ კონსულტაციებს, შეძლებისდაგვარად ვუპასუხებთ თქვენს კითხვებს და დაგეხმარებით.  🙂